دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 18 39 2012 02 20 Communities and Hey`ati Community جماعت‏وارگی و جماعت هیأتی 153 165 56168 FA جبار رحمانی هیئت علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی علی کاظمی کارشناسی ارشد علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز Journal Article 2011 01 10 Rituals are the main context of producing the religious experience. In Iranian society, mourning rituals of Muharram are the central collective rituals. These rituals have important functions to organize social groups and identities of Shias. Assemblies and processions that formed on the base of these rituals are the main process of religious socialization. There is an especial kind of social groups on the base of Muharram rituals, that is called “Hey`at” or Hey`at Azadari. In this paper the author will try to provid an anthropological analysis of components and structure of Hey`at and its functions in reproducing the organization of Shia religious communities. Widespread impacts of Hey`at in Iranian society lead us to use the term “Hey`ati community or Hey`ati society”. On the base of Victor Turner`s theory on Liminal situation and Communities, Hey`at as a community, formed within liminal situation during religious rituals, has most aspects and functions of communists. In the last decade because of mass communication and developing of media and virtual spaces, a special kind of Hey`at has been emerged that we can call it “virtual Hey`at”. Finally due to importance of Hey`at in Iranian Shia communities, Hey`at is a social and cultural key to understand and analysis of the traditional communities in Iran. مناسک مذهبی، علاوه بر ایجاد زمینه‌ای برای کسب تجربه دینی، عامل مهمی در بازتولید وجدان جمعی در جامعه است. این موضوع، بیش از همه در مناسک جمعی و عمومی دیده می‌شود. در جامعه ایران، مناسک عزاداری محرم، یکی از عمومی‌ترین و جمعی‌ترین مناسک مذهبی است که علاوه بر کارکردهای دینی، تأثیر بسیار مهمی در سازماندهی گروه‌های اجتماعی و هویت اجتماعی مردم شیعی دارد. اجتماعات و تشکل‌های دینی که حول این مناسک شکل می‌گیرد، یکی از مجاری اصلی جامعه‌پذیری افراد در حوزه جمعی است. در جامعه شیعی ایران، به نوع خاصی از سازماندهی گروهی و اجتماع مذهبی که در زمینه مناسک عزاداری شکل گرفته است، هیأت مذهبی گفته می‌شود. در مقاله حاضر، به لحاظ انسان‌شناختی مؤلفه‌ها و ساختار هیأت‌های عزاداری و تأثیر و کارکرد آنها در بازتولید شکل خاصی از سازماندهی اجتماعی مؤمنان و هویت اجتماعی گروه‌های مذهبی بررسی شده است. هیأت‌های عزاداری، یکی از اشکال سنتی گروه‌های اجتماعی مذهبی است که ساختار آن در بسیاری از حوزه‌های جامعه ما، بازتولید شده است، بر این اساس در جامعه شیعی ایران، می‌توان از "جماعت هیأتی" یا "اجتماع هیأتی" بحث کرد. بر اساس نظریه‌های ویکتور ترنر درباره حوزه مرحله آستانه‌ای و جماعت‌وارگی، هیأت‌ها به مثابه نوعی جماعت‌واره، در فضاهای آستانه‌ای جامعه شکل گرفته‌ است و عامل مهمی در شکل‌گیری و تداوم هویت اجتماعی- مذهبی مؤمنان است. در شرایط امروز ایران، به دلیل گسترش رسانه‌ها و فضاهای مجازی، شاهد شکل‌گیری جماعت هیأتی مجازی یا رسانه‌ای نیز بوده‌ایم. از این رو، ظاهراً فهم هیأت‌ها، عامل مهمی در فهم ساختارهای تشکیلات جمعی سنتی ایران است. https://jsr.ut.ac.ir/article_56168_2da54f338c02650a34df0205b2ba2411.pdf