دانشگاه تهرانمطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق)1010-280933120260421Predominance of Neoliberal Order on Production of City Space or How Idea of Islamic City Model Led to Theology of Market (Case Study of Social Space in Tehran City Since 1990sسیطرۀ نظم سیاسی نئولیبرال بر تولید فضای شهری یا چگونه ایدۀ الگوی شهر اسلامی به الهیات بازار انجامید؟ (مطالعه موردی تولید فضای اجتماعی در شهر تهران از دهۀ 70 شمسی تاکنون)72810576810.22059/jsr.2026.362165.1877FAمنصورطبیعیاستاد یار گروه علوم اجتماعی دانشگاه شیراز جمهوری اسلامی ایران.نادیهرضاییجامعهشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران0009-0001-0141-1528امیدمنصوریجامعهشناسی، علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانJournal Article20230712This article seeks to examine the development of capitalist relations after the revolution in Iran by mediation of the principles of the neoliberal political order. To achieve the desired results, the production of Tehran's urban space has been studied in the three decades of 1990, 2000 and 2010. From a theoretically have been used Lefebvre's theory of government and space production as well as Gertsel's idea of political order and Lefebvre's regressive-progressive methodology has been a model of historical attitude for the genealogical study of this issue. Each of these decades have acted in a special way in the project of capitalization of the urban space and as a result of the living space of the metropolis of Tehran. An attempt has been made to obtain the rules governing this planning and production space. In the 1370s, policy-making trends returned to the same urban governance style as the comprehensive plan of the city of Tehran in 1348 (1969), and the trend of dominating exchange- value over use- value is increasing. The distinguishing feature of this decade is the introduction of free market attitude to urban policy- making. In the 80 (2000)s facilitating the circulation and stabilization of capital became the main concern through the expansion of highways and high-rise construction. All of these developments lead to the formation of new lifestyles, making life more expensive in Tehran and as a result, the need to promote new life patterns through consumption prophets, i.e. celebrities. The 1990s is the arena of celebrity.این مقاله در پی بررسی تکوین مناسبات سرمایهداری پس از انقلاب در ایران با میانجیگری اصول نظم سیاسی نئولیبرال است. برای نیل به نتایج مدنظر، تولید فضای شهری تهران، در سه دهۀ 1370، 1380 و 1390 شمسی محل مطالعه قرار گرفته است. بهلحاظ نظری، از نظریۀ دولت و تولید فضای لوفور و نیز ایدۀ نظم سیاسی گرتسل بهره برده شده است و روششناسی پسروندی- پیشروندی لوفور، جهت بررسی تبارشناسانۀ این مسأله الگوی نگرش تاریخی بوده است. هرکدام از این دههها بهشکلی خاصی، در پروژۀ سرمایهدارانهسازی فضای شهری و درنتیجه فضای زیستۀ کلانشهر تهران عمل کردهاند. تلاش شده است، قواعد حاکم بر این فضای برنامهریزی و تولید فضا بهدست آید. در دهۀ 70 روندهای سیاستگذاری، به همان شیوۀ حکمرانی شهری طرح جامع شهر تهران در سال 1348 بازمیگردد و روند سیطرۀ ارزش مبادله بر ارزش مصرف بیش از پیش میشود. وجه تمایز این دهه، ورود نگرش بازار آزادگرایانه به سیاستگذاری شهری است. در دهۀ 80، تسهیل گردش و تثبیت سرمایه با گسترش بزرگراهها و بلندمرتبهسازی تبدیل به دغدغۀ اصلی شده است. تمام این تحولات منجر به شکلگیری سبکهای زندگی جدید، گرانسازی زندگی در تهران و درنتیجه ضرورت تبلیغ الگوهای زندگی جدید از طریق پیامبران مصرف، یعنی سلبریتیها میشود. دهۀ 90 شمسی، عرصۀ زندگی و برجستهشدن سلبریتیمحوری در تهران است. از ایننظر شهر تهران نهتنها تبدیل به کلانشهر الگوی ایرانی- اسلامی نشده است، بلکه تجلیبخش الهیات سرمایهداری مبتنیبر اصول نظم سیاسی نئولیبرالی شده است. بازار همزمان نظامی اخلاقی است که الهیاتی دارد و درشکل متأخر آن حول مدیریت و مصرف مفصلبندی میشود.https://jsr.ut.ac.ir/article_105768_0cd6de1aedf23314a75984f36a2de6a9.pdfدانشگاه تهرانمطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق)1010-280933120260421Designing a post-humanist theoretical model for the analysis of femininity in social networksطراحی مدل نظری پساانسان گرا برای تحلیل زنانگی در شبکه های اجتماعی294710591710.22059/jsr.2025.368937.1923FAزهرااردکانی فرددکتری علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطباییهادیخانیکیگروه علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطباییبهارکمحمودیاستادیار گروه روزنامه نگاری، دانشکده ارتباطات، دانشگاه علامه طباطباییJournal Article20240217Research on women and social media has become a rapidly expanding field in communication and media studies in Iran and globally. In Iran, however, most existing studies have been framed within a humanist paradigm. The humanist paradigm centers the human subject and largely overlooks the relational agencies of media and technological infrastructures. In contrast, posthumanist approaches theorize phenomena as emergent effects of assemblages of human and nonhuman actors. From this perspective, femininity on social media is not a stable, pre-given, purely human category inherited from the past; rather, it is continuously produced through relational entanglements with actor-networks and material–discursive forces.<br />The aim of this article is to advance such a theoretical orientation in order to better conceptualize the complexity and dynamics of the becoming of femininity on social platforms. Using a descriptive-analytical approach, we develop a theoretical model for posthumanist analysis of femininity in social media. The model draws on key posthumanist contributions, including Bruno Latour’s actor-network theory, Karen Barad’s agential realism, and Donna Haraway’s cyborg theory.تحقیقات حوزه زنان و رسانههای اجتماعی یکی از حوزههای رو به رشد در تحقیقات اجتماعی و ارتباطی در ایران و جهان است. اغلب تحقیقات پیشین انجام شده در این زمینه در ایران در پارادایم «انسانگرا» و با نظریات و روشهای این پارادایم صورت گرفته است. پارادایم انسانگرا با محور و مرکز قرار دادن انسان، عاملیت و مادیت رسانه را نادیده میگیرد. رسانه اجتماعی در این پارادایم صرفا وسیله ای است که بدون هیچ مداخله و تغییری بازنمایی کننده واقعیت است. در حالی که مطابق نظریات «پساانسانگرا» رسانهها خود نیز دارای عاملیت هستند و در تعامل با عاملیت انسانها قرار میگیرند. لذا ما برای تحلیل دقیق و کامل تر پدیدهها نیازمند درک زنجیرهای از کنشگران انسانی و غیرانسانی هستیم. در رویکرد پساانسانگرا، زنانگی در رسانههای اجتماعی، یک امر پیشینی، قطعی و ثابت نیست بلکه زنانگی در این رسانهها از طریق درهم تنیدگی رابطهای با سایر کنشگر-شبکههای موجود در رسانه و از طریق نیروهای مادی-گفتمانی بصورت توامان ساخته میشود. مسئله این تحقیق توسعه نظری چنین رویکردی است که بتواند پیچیدگیها و پویایی ساخته شدن پدیده زنانگی را در شبکههای اجتماعی بهتر توصیف کند. به همین جهت پژوهش حاضر تلاش میکند با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی با بهرهگیری از نظریات مطرح در پارادایم پساانسانگرایی شامل نظریه کنشگر-شبکه برنو لاتور، رئالیسم عاملی کارن باراد و سایبورگ دونا هاراوی، مدلی نظری را برای تحلیل پساانسانگرای پدیده زنانگی در شبکههای اجتماعی طراحی و ارائه کند.https://jsr.ut.ac.ir/article_105917_ec6385419c83af600aac40fee97531b3.pdfدانشگاه تهرانمطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق)1010-280933120260530Protective Support Policies for the Economic Subaltern in Iran After the Islamic Revolution"سیاستهای حمایتی و فروماندگی فرودستان اقتصادی در ایران پس از انقلاب اسلامی496110583910.22059/jsr.2026.362566.1884FAغلامرضاغفاریاستاد گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانصالحاولاد دمشقیهدکتری جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.Journal Article20230722It is imperative to address the issue of social support policies that aim to empower and fortify the subalterns, particularly the underprivileged and low-income groups, in Iran. The economic trends and market-oriented policies that emerged in the second decade of the Islamic Republic, coupled with subsequent events, have contributed to an alarming surge in inflation and social inequality. In this regard, our research, which forms part of a broader investigation on the evolution of the subaltern-state relationship over the past four decades, delves into the approved protective laws for the economic subaltern group, comparing them to those for other targeted groups. Our analysis reveals that the laws supporting the subalterns were predominantly enacted by the cabinet in accordance with the constitution. However, it is noteworthy that most of these laws were of an ad hoc and short-term nature, primarily taking the form of cash and non-cash payments, such as livelihood support baskets. These payments were aimed at alleviating the impact of inflationary crises on the subalterns.موضوع سیاستهای حمایت اجتماعی برای حمایت و تقویت فرودستان اقتصادی در ایران ازآنرو اهمیت دارد که روندهای عمومی اقتصادی و بازارگرایی که از دهه دوم جمهوری اسلامی آغاز شده؛ پیامدهای گسترده و گوناگونی را در پی داشته است. از جمله نرخ بالای تورم و افزایش نابرابری اجتماعی که اثر و نفوذ آن برای لایه فرودستان اقتصادی بهمراتب بیشتر از دیگر لایههای اجتماعی است. در این مقاله به شیوه اسنادی به بررسی قوانین مصوب حمایتی برای گروه فرودستان و در مقایسه با دیگر گروههای هدف پرداختهایم، یافتههای این مطالعه نشان از این واقعیت دارد که عمده قوانین حمایتی از فرودستان اقتصادی ۱- توسط هیئت وزیران و مستند به قانون اساسی تصویب شده، ۲- موردی و کوتاهمدت بوده ۳- در قالب پرداختهای نقدی و غیرنقدی سبدهای حمایتی معیشتی در پاسخ به بحرانهای تورمی است. حاکمیت بیشتر به دنبال حمایت مضاعف فعالیت اقتصادی بازار محور بوده که سهم بالای گروههای تولیدکننده و شرکتهای بخش خصوصی و کشاورزان از کل قوانین حمایتی که بیش از ۲۵ عنوان مصوبه را به خود اختصاص داده نمایانگر آن است. درحالیکه برای جبران تبعات اجتماعی بیشتر در پی ایجاد تور حمایتی معیشتی برای فرودستان اقتصادی و بهصورت موردی در اوج بحرانهای تورمی بوده است.https://jsr.ut.ac.ir/article_105839_e726ed55f9bc47d45c720218cd92219b.pdfدانشگاه تهرانمطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق)1010-280933120260421Historical Reinterpretation of the Policy-Making Field for Modern Women's Education during the Qajarبازخوانی تاریخی میدان سیاستگذاری آموزش مدرن زنان در عصر قاجار638210679310.22059/jsr.2026.392992.2039FAمریمحسینی نیادانشجوی دکتری رفاه اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایرانمعصومهقاراخانیاستادیار، عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایرانعلیجنادلهاستادیار، عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایرانJournal Article20250406This study examines the transformation of women’s education during the Qajar period, a key process in Iran’s transition from traditional to modern education. While previous research has addressed the establishment of new schools and the role of intellectual elites, the interaction between institutional arrangements, social forces, and policymaking for women’s education has received little analytical attention. This study is therefore necessary to clarify how these interactions shaped educational policies and connected with broader institutional, cultural, and political developments of the era. Using a historical institutionalist approach and concepts such as path dependency and critical junctures, it shows that the establishment of the Anjoman-e Ma’aref and the 1906 Constitutional Amendment were pivotal moments. These junctures disrupted traditional educational monopolies, promoted public education and gender equality, and facilitated the institutionalization of women’s schooling. By breaking entrenched institutional paths, they enabled the shift from traditional to modern education for women and contributed to redefining their social position in Qajar society.تحولات آموزش زنان در دوره قاجار یکی از مهمترین فرآیندهای تاریخی در گذار ایران از نظام آموزشی سنتی به آموزش مدرن بهشمار میآید. با وجود توجه پژوهشهای پیشین به شکلگیری مدارس جدید و نقش نخبگان فکری در ترویج آموزش نوین، پیوند میان آرایش نهادی نیروهای اجتماعی و فرآیند سیاستگذاری آموزش زنان کمتر بهصورت تحلیلی بررسی شده است. ازاینرو، پژوهش حاضر در پی پاسخگویی به این پرسش است که چگونه آرایش نهادی نیروهای اجتماعی و تعامل میان ساختارهای سیاسی، کنشگران اجتماعی و تحولات فرهنگی در دوره قاجار به شکلگیری سیاستگذاری آموزش زنان انجامید. در این چارچوب، با اتکا به رویکرد نهادگرایی تاریخی و تمرکز بر مفاهیمی چون وابستگی به مسیر، بزنگاههای نهادی و پیامدهای ناخواسته کنش نهادی، تحولات آموزش زنان در دوره قاجار تحلیل میشود. ضرورت این پژوهش در تبیین نقش تعامل نیروهای نهادی و اجتماعی در شکلگیری سیاستهای آموزش زنان در دوره قاجار و روشنکردن نسبت آن با تحولات نهادی، فرهنگی و سیاسی نهفته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که تأسیس انجمن معارف بهعنوان نخستین بزنگاه نهادی، با ایجاد گسست در نظام آموزشی سنتی و تضعیف انحصار نهادهای مذهبی، زمینه طرح گفتمان ضرورت آموزش زنان و شکلگیری مدارس جدید را فراهم ساخت. همچنین تصویب متمم قانون اساسی ۱۲۸۵ش بهعنوان بزنگاه دوم، با تأکید بر آموزش عمومی، اصل برابری آموزشی و مسئولیت دولت، مسیر نهادینهشدن آموزش زنان را هموار کرد. این بزنگاهها با شکستن مسیرهای قفلشده نهادی، امکان گذار از آموزش سنتی به آموزش مدرن و رسمی زنان را فراهم آوردند و جایگاه اجتماعی زنان در جامعه قاجاری را بازتعریف کردند.https://jsr.ut.ac.ir/article_106793_127dc88e4652fd3e28f35d08f2c7fc9c.pdfدانشگاه تهرانمطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق)1010-280933120260414The Social Construction of Gender Identity: A Qualitative Study Using Grounded Theory in the City of Bojnourdبرساخت اجتماعی اختلال هویت جنسیتی: مطالعهای کیفی به روش نظریه زمینهای در شهر بجنورد8310310696410.22059/jsr.2026.409853.2098FAاسماعیلقربانیدانشگاه بجنورد. مدرسJournal Article20260120Abstract<br />This research aims to provide a sociological understanding of gender identity disorder, by analyzing the lived experience and understanding the perceptions of social actors regarding this phenomenon in the city of Bojnourd. The present study was conducted using a qualitative method and a grounded theory approach. From a systematic analysis of in-depth interviews with 16 individuals with gender identity disorder and experts in this field, 101 subcategories, 20 main categories, and finally, based on selective coding, the central phenomenon was formulated in the form of "attempting to gain identity legitimacy in the dominant gender order" using the Strauss and Corbin approach. The central phenomenon influenced by causal conditions includes: "visibility of gender difference", "labeling", "gender change as a social reaction", "early rejection and internalization of the social gaze", "accumulation of social pressure and reaching a breaking point", and "medicalization of difference". And contextual conditions include: "the city as a social context shaping the experience of identity", "strict gender norms and social dualization", "kinship relations and informal networks", "linking cultural context with family experience" and "limited support resources and lack of safe spaces". And the intervening conditions include: "family", "official institutions", "administrative bureaucracy", "fear of social judgment and maintaining reputation" and "institutional stigma", which lead to consequences such as: "relative identity coherence", "persistence or transformation of social stigma" and "social exhaustion". In response to these conditions, people with gender identity disorder adopt behavioral strategies: "identity concealment," "forced adaptation," "search for meaning," and ultimately "gender change."چکیده<br />این پژوهش با هدف ارائه فهمی جامعهشناختی از اختلال هویت جنسیتی، به واکاوی تجربه زیسته و شناخت ادراک عاملان اجتماعی پیرامون این پدیده در شهر بجنورد میپردازد. مطالعه حاضر با بهرهگیری از روش کیفی و رویکرد نظریه زمینهای انجام شده است. از تحلیل نظام مند مصاحبه عمیق با 16 نفر از افراد دارای اختلال هویت جنسیتی و کارشناسان این حوزه، با رویکرد اشتراوس و کوربین 101 مقوله فرعی، 20 مقوله اصلی و در نهایت بر اساس کدگاری گزینشی پدیده مرکزی در قالب «تلاش برای کسب مشروعیت هویتی در نظم جنسیتی مسلط» صورتبندی شده است. پدیده مرکزی تحت تاثیر شرایط علّی شامل: «دیدپذیری تفاوت جنسیتی»، «برچسبزنی»، «تغییر جنسیت بهمثابه واکنش اجتماعی»، « طرد زودهنگام و درونیسازی نگاه اجتماعی»، «انباشت فشار اجتماعی و رسیدن به نقطه گسست» و «پزشکیسازی تفاوت» و شرایط زمینهای شامل: «شهر بهمثابه زمینه اجتماعی شکلدهنده تجربه هویت»، «هنجارهای جنسیتی سختگیرانه و دوگانهسازی اجتماعی»، «روابط خویشاوندی و شبکههای غیررسمی»، «پیوند زمینه فرهنگی با تجربه خانواده» و «محدودیت منابع حمایتی و فقدان فضاهای امن» و شرایط مداخله گر شامل: «خانواده»، «نهادهای رسمی»، «بروکراسی اداری»، «ترس از قضاوت اجتماعی و حفظ آبرو» و «انگ نهادی» می باشد که منجر به پیامدهایی از قبیل: «انسجام نسبی هویت»، «تداوم یا تغییر شکل انگ اجتماعی» و «فرسودگی اجتماعی» می شود. در واکنش به این شرایط، افراد دارای اختلال هویت جنسیتی راهبردهای کنشی: «پنهانسازی هویت»، «تطبیق اجباری»، «جستوجوی معنا» و در نهایت «تغییر جنسیت» اتخاذ میکنند.https://jsr.ut.ac.ir/article_106964_5b3fe9bfc9a44676212e529e738049a9.pdfدانشگاه تهرانمطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق)1010-280933120260610Institutional Opportunities and Constraints for Fostering Critical Thinking in Iran: A Qualitative Study of the Philosophy for Children Programامکانها و محدودیتهای نهادی پرورش تفکر انتقادی در ایران: مطالعهای کیفی از برنامه فلسفه برای کودکان10512110600010.22059/jsr.2026.232824.1128FAفاطمهفضلیندارمضیاءهاشمیعضو هیئت علمی دانشگاه تهرانعبدالحسینکلانتریگروه جامعه شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهرانJournal Article20170507The formal education system in modern societies is not merely an institution for the transmission of knowledge; rather, it constitutes one of the most significant mechanisms for the reproduction of social order, power relations, and dominant patterns of action. In Iranian society, the memory-based, authoritarian, and grade-oriented logic of formal education has imposed structural constraints on the cultivation of critical thinking. Adopting a qualitative and critical approach, the present study examines the institutional possibilities and limitations of fostering critical thinking through the experience of implementing the “Step by Step Toward Thinking” program.<br />The research data were collected through participant observation, classroom dialogue recordings, field notes, and interviews with children, parents, and instructors at the Institute for the Intellectual Development of Children and Young Adults, and were analyzed using thematic analysis. The findings indicate that, at the micro level of education, this program has been able to temporarily suspend the logic of banking education and create spaces for rational dialogue, inquiry, and the emergence of a critical subject. However, these changes encounter resistance and limitations when confronted with dominant institutional orders, particularly the authoritarian family structure and the formal education system.<br />The results suggest that alternative educational programs, while capable of producing meaningful disruptions in the dominant educational order, remain fragile and unstable in their impact without simultaneous transformations in institutional structures and a critical rethinking of the roles of teachers and families. Therefore, fostering critical thinking is less an educational issue than a profoundly institutional and social one.نظام آموزش رسمی در جوامع مدرن، صرفاً نهادی برای انتقال دانش نیست، بلکه یکی از مهمترین سازوکارهای بازتولید نظم اجتماعی، روابط قدرت و الگوهای مسلط کنش بهشمار میآید. در جامعه ایران، منطق حافظهمحور، اقتدارگرایانه و نمرهمحور آموزش رسمی، امکان پرورش تفکر انتقادی را با محدودیتهای ساختاری مواجه ساخته است. پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و انتقادی، به بررسی امکانها و محدودیتهای نهادی پرورش تفکر انتقادی از خلال تجربه اجرای برنامه «گام به گام تا اندیشه» بهعنوان نسخهای بومیشده از رویکرد «فلسفه برای کودکان» میپردازد.<br />دادههای پژوهش از طریق مشاهده مشارکتی، ثبت گفتوگوهای کلاسی، یادداشتهای میدانی و مصاحبه با کودکان، والدین و مربیان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان گردآوری و با استفاده از تحلیل تماتیک تحلیل شدهاند. یافتهها نشان میدهد که این برنامه در سطح خرد آموزشی توانسته است بهطور موقت منطق آموزش بانکی را تعلیق کرده و زمینههایی برای گفتوگوی عقلانی، پرسشگری و ظهور سوژهای منتقد فراهم آورد. با این حال، این تغییرات در مواجهه با نظمهای نهادی مسلط، بهویژه خانواده اقتدارمحور و نظام رسمی آموزش، با مقاومت و محدودیت مواجه میشوند.<br />نتایج پژوهش حاکی از آن است که برنامههای بدیل آموزشی، هرچند قادر به ایجاد اختلالهای معنادار در نظم آموزشی مسلط هستند، اما بدون دگرگونی همزمان در ساختارهای نهادی و بازاندیشی در نقش معلم و خانواده، اثرگذاری آنها شکننده و ناپایدار باقی میماند. از اینرو، پرورش تفکر انتقادی بیش از آنکه مسئلهای آموزشی باشد، مسئلهای عمیقاً نهادی و اجتماعی است.https://jsr.ut.ac.ir/article_106000_4d442367fb6d9f7fc143680fd45d939c.pdfدانشگاه تهرانمطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق)1010-280933120260421Applying social science findings to the regulation of laws to combat psychological violence against womenکاربست یافته های علوم اجتماعی در سامان قوانین مقابله با خشونت روانی علیه زنان12313810668110.22059/jsr.2026.406387.2087FAمهدیهمحمدی عراقیدکتری حقوق خصوصی از دانشگاه علامه طباطباییJournal Article20251116One of the issues that has always been a source of controversy in family law and has led to a division of opinions is the issue of domestic violence against women, especially psychological violence. Domestic violence is one of the most important factors that endangers the health and security of the family. Sometimes this violence leads to visible physical effects, and sometimes, despite very destructive effects, it does not have an outward appearance, which is referred to as psychological and hidden violence. This type of violence causes damage to the individual's personality and the collapse of the foundations of the family. The nature of family law is such that legislation and judgment in this area cannot be made by relying solely on legal tools. In fact, governing in this area without the help of moral values and without interaction with social sciences is not only not in the best interests of the individual, family, and society, but also undoubtedly brings many corruptions. This research, using the method of logical analysis and relying on the findings of social sciences, seeks to prove this important point: Based on the special nature of family law, it is expedient to define psychological violence in law not as a crime but as an illegal act that has a guarantee of appropriate enforcement, and to explain its characteristics and examples in detail. In addition, this article also provides suggestions on determining the authority for diagnosing domestic violence and ensuring appropriate enforcement.یکی از مواردی که همواره در حقوق خانواده محل اختلاف بوده و منجر به تشتت آراء شده است، بحث خشونت خانگی علیه زنان و به ویژه، خشونت روانی است. خشونت خانگی یکی از مهمترین عواملی است که سلامت و امنیت خانواده را به خطر میاندازد. گاهی این خشونت منجر به آثار فیزیکی قابل مشاهده میشود و گاهی نیز با وجود آثار بسیار مخرب، نمود ظاهری ندارد، که از آن با عنوان خشونت روانی و پنهان یاد میشود. این نوع خشونت آسیب به شخصیت فرد و از همپاشیدن بنیانهای خانواده را به دنبال دارد. ماهیت حقوق خانواده به گونهای است که قانونگذاری و قضاوت در این حوزه با تکیه صرف بر ابزارهای حقوقی میسر نیست. در واقع حکمرانی در این حیطه بدون کمک ارزشهای اخلاقی و بدون تعامل با علوم اجتماعی نه تنها به مصلحت فرد، خانواده و جامعه نیست، بلکه بیتردید مفاسد بسیاری را نیز به همراه دارد. این پژوهش با روش تحلیل منطقی و با تمسک به یافتههای علوم اجتماعی، به دنبال اثبات این مهم است: بر مبنای ماهیت ویژه حقوق خانواده، مصلحت اقتضا میکند خشونت روانی در قانون نه به عنوان یک جرم بلکه به عنوان عملی غیرقانونی که دارای ضمانت اجرای متناسب است، تعریف شود و ویژگیها و مصادیق آن نیز به تفصیل بیان شود. افزون بر آن، این نوشتار درباره تعیین مرجع تشخیص خشونت خانگی و ضمانت اجراهای متناسب نیز پیشنهاداتی ارائه میکند.https://jsr.ut.ac.ir/article_106681_36ab0c15ae605cc79e3ba17e0ae110a1.pdf