دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 23 2 2017 02 19 An Analysis of Representation of the “Ahl-e Hava Ritual” in the Documentary of “Baad-e Jen بازنمایی مراسم «اهل هوا» در فیلم مستند «باد جن» 305 321 61043 10.22059/jsr.2017.61043 FA حمید عبداللهیان استاد گروه ارتباطات، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران عاطفه اقایی دانشجوی دکترای ارتباطات، گروه ارتباطات، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران معصومه شفعتی دانشجوی دکترای جامعه شناسی، گروه مطالعات توسعه اجتماعی، دانشگاه تهران Journal Article 2017 01 31 The documentary movie, “Baad-e Jen ” made by Naser Taghvai represents the “Zaar” ritual at the south of Iran. The paper tries to answer the following questions: what aspects of this rite are represented in this movie? Were the movie “Baad-e Jen” able to document the social functions of this ceremony? And more importantly, does this ritual give a tangible meaning to people’s lives? Thus, the two dimensional theoretical synthesis of the “Dual conflicts theory” of Lévi Strauss and “the role of rituals in solving the human conflicts” of Mary Douglas were used. The methodologies used in this study were the qualitative content analysis and the topic inductive conception. Findings analysis were conducted using the maxqda10 qualitative data analysis software were used and in order to increase the reliability, the intercoder agreement tool of the software were used. 5 dual conflicts were resulted from the context analysis of the movie. conflicts include: the conflict of Heath and Disease, the conflict of crowd-individual, the conflict of relatives and outsiders, the conflict of Good and Bad, and the conflict of nature and supernatural. the most important result of this study is that firstly, the conflicts observed by Strauss in human nature and his behaviors seem correct and secondly, as Douglas has mentioned, these conflicts are solved in the form of Baad-e Jen ritual and the ways it is treated also are solved by these rituals, thus human can live a life of traditions and be released from its conflicts. فیلم مستند «باد جن» ساخته ناصر تقوایی، به بازنمایی مراسم «زار» در جنوب ایران می‌پردازد. در این مقاله نویسندگان تلاش کرده‌اند تا با تحلیل ارتباطی متن این فیلم، به این پرسش‌ها پاسخ دهند که: کدامیک از ابعاد این مراسم در این فیلم بازنمایی شده‌اند؟ آیا فیلم باد جن توانسته کارکردهای اجتماعی این مراسم را مستند کند؟ و مهم‌تر اینکه آیا این مراسم معنایی ملموس به زندگی افراد می‌بخشد؟ برای این منظور از سنتز نظری دو وجهی «نظریه تقابل‌های دوتایی» لوی اشتراوس و «نقش آیین‌ها در رفع تناقضات بشری» مری داگلاس، کمک گرفته شد.به لحاظ روش‌شناسی،روش تحلیل محتوای کیفی و شیوه تکوین استقرایی مقوله‌ها به کار برده شده است.تحلیل یافته‌ها به کمک نرم‌افزار تحلیل داده‌های کیفی مکس کیو دی اِی10 انجام شد و برای افزایش پایایی (قابلیت اتکا) از ابزار «توافق بین کدگذاران» در نرم‌افزار کمک گرفته شد. از تحلیل محتوای فیلم، 5 تقابل دوتایی به دست آمد که عبارتند از: تقابل بیماری-سلامتی؛ فرد-جمع؛ خیر-شر؛ خودی-غیرخودی؛ و طبیعت-ماوراء طبیعت. مهم‌ترین دستاوردهای تحقیق این است که اولا تناقض‌هایی که اشتراوس در ماهیت بشر و رفتارهایش می‌بیند درست به نظر می‌آیند و دوم اینکه این تناقض‌ها همانطور که داگلاس می‌گوید در قالب مناسک بادجن و شیوه‌های برخورد آن از طریق مناسک حل می‌شوند و بشر قادر می‌شود آیینی زندگی کند تا از شر تناقض‌هایش رهایی یابد.

https://jsr.ut.ac.ir/article_61043_5350090f2ab51434466416d132a1945b.pdf

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 23 2 2017 02 19 The Image of History: From Denmark to Paris (SemioticAnalysis of Islamic Caricatures) تصویرِ تاریخ: از دانمارک تا پاریس (‌تحلیل اسطوره‌شناختیِ کاریکاتورهای سیاسی درباره پیامبر اسلام (‌ص)) 323 350 61044 10.22059/jsr.2017.61044 FA جلیل کریمی عضو هیأت علمی گروه جامعه‌شناسی دانشگاه رازی جلال الدین رحیمی دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه رازی مبین رحیمی دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه رازی Journal Article 2016 10 11 Islamic fundamentalism is the product of political modernity in the Middle East. This formation is due to the orientalist representation of the Islamic world. In the center of the West’s Representation policies, the political Islam and its embodied violence have been saw as the essential of Islam and considered as the collective spirit of Muslims. The outcome of this process is de-historicizing of Islamic world and myth-making out of it. One of the means of myth-making in the Islamic world is media reflection. The West has a widespread hegemony over publishing media images, one of the main media focuses of Islam and Muslims and consequently proliferating Islamophobia policies is publishing caricatures related to the Islam Prophet in recent years. Barthe’s mythology provides us with a critical outlook by means of which we can decode myth in the present time and decipher the basci ideology of it. This study, by taking into account the presupposition that images have social-historical implications, tries to semioticize the caricatures of the Prophet in the light of a mythological system. Finally, the latent myths in these caricatures have been revealed and their social-historical implications have been decoded. Islamic terrorism, the clash of civilizations and the end of history are myths propagated by these caricatures and naturalize the political Islam. The aim behind these myths is to defamiliarize the process of capital flow under the cover of war against terrorism and defense of expression freedom. These hegemonic images are process of systematic de-politicizing from global ravage and plunder which is guided by populist and conservative currents. در بطن سیاست‌های بازنمایی غرب، اسلام سیاسی و خشونت‌های تجسم‌یافته‌ی آن، امری درون‌ماندگارِ جهان اسلام و روحیه‌ی جمعی مسلمانان تلقی میشود. پیامد ‌این امر، تاریخ‌زدایی از جهان اسلام و اسطوره‌سازی از آن است. ‌یکی از میانجی‌های این اسطوره‌سازی، بازنمایی‌های رسانه‌ای است. غرب، هژمونی گسترده‌ای بر انتشار تصاویر رسانه‌ای دارد؛ یکی از جلوه‌های عمده‌ی رسانه‌ای از اسلام و مسلمانان و به تبع آن تکثیر سیاست‌های اسلام‌هراسی، انتشار کاریکاتورهایی منسوب به پیامبر اسلام‌ (‌ص) در غرب و در چند سال اخیر بوده است.‌ اسطوره‌شناسی‌های بارت طرح نقادانه‌ای را پیش‌روی ما می‌گذارد تا از طریق آن اسطوره را در زمانه‌ی حاضر رمزگشایی کنیم و به ایدئولوژی بنیادی آن بپردازیم. این جستار با ‌این پیشفرض که‌ تصاویر دارای دلالت‌های تاریخی-اجتماعیاند، کوشیده است کاریکاتورهای نامبرده را در مقام نظامی ‌اسطوره‌ای، نشانه‌شناسی کند. رمزگشایی کاریکاتورها فاش می‌کند که تروریسم اسلامی، برخورد تمدنها و پایان تاریخ، اسطورههایی هستند که آنها عرضه میکنند. هدف این اسطورهها غسل تعمید جریان گردش سرمایه تحت عنوان جنگ علیه تروریسم و دفاع از آزادی بیان است. این فرایند هژمونیک بخشی از عملیات موجه‌سازی نظام‌مند بهره‌کشی، در سطح جهانی است که از سوی جریانهای پوپولیستی و دستِ‌راستی هدایت میشود.

https://jsr.ut.ac.ir/article_61044_d541cdabd0238d9fc62f03106c989a46.pdf

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 23 2 2017 02 19 “Other” in Neorealist Cinema of Iran «دیگری» در سینمای نئورئالیستی ایران (مورد مطالعه: تخته‌سیاه و باد ما را خواهد برد) 351 374 61045 10.22059/jsr.2017.61045 FA جمال محمدی عضو هیأت علمی گروه جامعه‌شناسی دانشگاه کردستان جهانگیر محمودی دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی Journal Article 2016 10 30 The representation of Kurds in post-revolutionary Iranian cinema is based on a binary opposition according to which they are either a traditional, hospitable and simple-hearted people or some aggressive, deceived and restive one. This picture which has been showed especially in a genre named Defamogadas and some other films and serials was itself basically the result of tensions occurred during the early years of revolution and Iraq war. After the war this image of the Kurds changed gradually. Some writers and artists tended to represent a more realistic image of this ethnic group. Takhtesyah and Bad Ma ra Khahad Bord are the products of this period. These two films were produced at the end of eightieth and tried to show a very different picture of the Kurds. This article attempts to interpret this image using postcolonial theoretical concepts and symptomatic reading in methodology. The findings show that the image of the Kurds in these two films is made through using old and common perceptions of them in Iranian oral culture. According to this perception, the Kurds are identifies with images like pure nature, old lifestyle, simple-mindedness and resistant to progress. تصویر غالب از کُردها در سینمای دهههای شصت و هفتاد ایران بر محور تقابلی دوتایی ساخت یافته است که یک سوی آن مردمی سادهدل، سنتی، روستانشین و غریبنواز و سوی دیگر آن افرادی خشونتطلب، فریبخورده و شرور است. این تصویر که بالاخص در سینمای دفاع مقدس و برخی سریالها و فیلمهای تلویزیونی ارایه میشد خود حاصل تنشها و تقابلهایی بود که اوایل انقلاب و نیز همزمان با جنگ هشت سالۀ ایران و عراق بهطور عینی در مناطق مرزی وجود داشت. با پایان جنگ و شروع دوران سازندگی و گسترش ارتباطات در میان ایرانیان، این ایماژ از کُردها بهتدریج دگرگون شد و تصویر آنها در متون ادبی و هنری تقریباً شکل دیگری یافت. از اینجا بود که برخی نویسندگان و هنرمندان بر آن شدند تا تصویری واقعگرایانهتر از این «دیگری» ارایه دهند، یعنی به محل زندگی آنها بروند و دوربین بهدست بگیرند و از هر آنچه واقعاً اتفاق میافتد تصویر بردارند. دو فیلم تختهسیاه (سمیرا مخملباف) و باد ما را خواهد برد (عباس کیارستمی) بر اساس همین منطق ساخته شدند (با این تفاوت که موضوع اثر دوم، دستکم بهطور آشکار، بههیچوجه کُردبودن و قومیت و دیگری نیست و فقط از طریق خوانشی سمپتوماتیک میتوان چنین چیزی را از لابهلای تناقضات آن آشکار ساخت). این دو اثر که در پایان دهۀ هفتاد ساخته شدهاند ازجمله نخستین آثاریاند که کوشیدهاند از آن تصویر غالب فاصله بگیرند. این جستار کوشیده است از طریق «خوانش سمپتوماتیک» این دو فیلم به این پرسش پاسخ دهد که آثار کُردها را چگونه بازنمایی میکنند؟ از چه کلیشهها و ایماژهایی استفاده میکنند؟ و آیا اساساً بازنمایی واقعگرایانۀ «دیگری» ممکن است؟ تحلیل سمپتوماتیک نشان میدهد که تصویر کُردها در این دو اثر محصول کاربست همان کلیشهها و ایماژهایی است که در عالَم واقع دربارۀ کُردها وجود دارد و مبنای تعامل فرهنگ مسلط با آنها و نیز مبنای بسیاری از سیاستگذاریها در ارتباط با آنها است. در این تصویر، کُردبودن واجد اینهمانی تام با «طبیعت بکر»، «سنن قدیمی»، «سادگی» و «مقاومت در برابر تغییر» است.

https://jsr.ut.ac.ir/article_61045_95e4eaf656ce120f0a16d686dc8b4c06.pdf

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 23 2 2017 02 19 How did the notion of "Mardom" (the people) evolve in the predominant discourse of the Iranian intellectuals? A study from the constitutional state to Rezakhan government بررسی چگونگی تحول جایگاه «مردم» در گفتمان مسلط منوّرالفکران ایرانی از «دولت مشروطه» تا «حکومت رضاخان» 375 404 61046 10.22059/jsr.2017.61046 FA قاسم زائری عضو هیأت علمی گروه جامعه‌شناسی دانشگاه تهران Journal Article 2016 10 30 Modern Iranian intellectualas played a crucial role in the establishment of the "constitutional state" with democratic and constitutionalistic demands and the emergence of "Rezakhan government" relying on a tyrannical coup d'état in a short period of time (1285-1304). This article deals with the evolution of the Iranian intellectuals' discourse from the constitutional revolution up to the emergence of Rezakhan government and demonstrates how the constitutionalistic cause was substituted for tyranny and obligatory (Zoor) practices were substituted for pursuing awareness. The intellectuals' attitude towards the people (Mardom) evolved and the claim that the "insane people" (Mardom-e-Nadan) needs "education" (Tarbiat) became the central point in social and cultural policy making during Reazakhan government. Although the constitutional state faced a great deal of problems from the very beginning of its establishment and was not able to fulfill its promises because of internal disagreements and external defiances of the powerful traditional structures of the Iranian society, the incidence of the World War I had a remarkable influence on the evolution of the intellectuals' discourse. In fact, the War threatened social and political structures of the Iranian society and ignored its territorial integrity and political govrnance and resulted in failure of the constitutional movement. On the other hand, groups of the intellectuals supporting both sides of the War actively participated in it and the experience of the people's refusal in response to their call for helping them ended in change of their attitude towards the people (Mardom) and their ethos and qualifications. At the end of this period, "the education of the nation" (Tarbiat-e-Mellat) and the necessity of making them to participate in the modernization programs turned out to be the most fundamental proposition of the intellectual's discourse relying on Rezakhan's enlighted tyranny. Faucoultian way of analysis is utilized to explain the evolution of the discourses. منوّرالفکران متجدد ایرانی، در یک دوره‌ی زمانی کوتاه از 1285 ش. تا 1304 ش. نقش تعیینکنندهای در تأسیس «دولت مشروطه» و روی‌کار‌آمدن «حکومت رضاخان» داشتند؛ با این تفاوت که اولی، دعوی مشروطه‌خواهی و دموکراسی داشت و دومی، متکی به کودتا و مستبدانه بود. این مقاله به تحول گفتمان منوّرالفکران ایرانی در فاصله‌ی انقلاب مشروطه تا به‌قدرت‌رسیدن رضاخان اختصاص دارد و نشان خواهد داد که چگونه آرمان مشروطهخواهی جای خود را به ضرورت استبداد داد و اعمالِ زور جایگزین آگاهیبخشی شد. مقاله نشان میدهد که نگرش منوّرالفکران نسبت به «مردم» تغییر کرد و این گزاره که «ملت نادان» نیازمند «تربیت» است، به محور اصلی سیاستگذاریهای فرهنگی و اجتماعی در حکومت رضاخان تبدیل شد. هرچند دولت مشروطه از همان ابتدای تأسیس خود با مشکلات بسیاری مواجه بود و نتوانسته بود در امواج اختلافات درونی و مقابله با نظام‌های سنتی قدرتمندِ جامعه‌ی ایران به وعدههایش عمل کند، اما خصوصاً وقوع پیشامد جنگ جهانی اول در تحول گفتار منوّرالفکران نقش بهسزایی داشت. در واقع، جنگ موجب تهدید شاکله‌ی سیاسی و اجتماعی جامعه‌ی ایران و نادیده گرفته‌شدنِ تمامیت ارضی و حاکمیت سیاسی آن شد و به شکست مشروطه انجامید. از سوی دیگر، منوّرالفکران به هواداری از طرفین جنگ، فعالانه در آن مشارکت داشتند و تجربة نافرمانی «مردم» نسبت به خواستههای آنها در هواداری از یکی از طرفین جنگ، موجب تغییر نگرش آنها نسبت به «مردم» و روحیات و شایستگیهایشان شد. در پایان این دوره، «تربیت ملت» و لزوم همراه‌‌ساختن مردم با برنامههای نوسازی، با اتکا به استبداد منوّر رضاخانی، به اصلیترین گزاره‌ی گفتمان منوّرالفکران بدل شد. در این مقاله، از شیوه‌ی فوکوییِ توضیحِ تغییرات گفتمانها استفاده شده است.

https://jsr.ut.ac.ir/article_61046_ab67d677b8e6fcfe7e99b8aa12e63256.pdf

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 23 2 2017 02 19 Sociological factors influencing the tendency of students to vandalism (Case study: high school students in Tehran) بررسی عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر گرایش دانش‌آموزان به وندالیسم (مورد مطالعه: دانش‌آموزان دبیرستانی شهر تهران) 405 431 61047 10.22059/jsr.2017.61047 FA مهران سهراب زاده عضو هیئت علمی دانشگاه کاشان ایوب سخایی دانشجوی دکتری بررسی مسائل اجتماعی ایران ، دانشگاه کاشان سید سعید حسینی زاده آرانی دانشجوی دکتری بررسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه کاشان فروزان جوادی زاده دانش آموخته دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه یزد Journal Article 2016 10 21 This study was conducted sociological factors affecting the tendency of students to vandalism. This study is survey reaserch and tools information collection is questionaire. The population, high school students in Tehran Sample size with Cochran formula is 384 persons and inorder to acces to total population used simple random and cluster samplnig. The theoretical framework of this research is the failure theories Mnrlty Cohen, lower-class culture Miller, anomie, the differential companion Sutherland, anomie theory and family structure and socialization have formed. In order to assess the validity have used from methods face validity and techniques Confirmatory Factor analysis and In order to assess the Reliability used from Cronbach'sCoefficient Alpha. So inorder to analyze in formation, we have used spss and lisrel And to investigate the factors influencing the tendency of students to vandalism used from Pearson correlation and structural equation modeling. The results showed that relative deprivation feeling, the feeling of anomie and associate with delinquent peers is a significant inverse relationship with the tendency of students to vandalism And variables economic-social and socialization relationship direct and significant with tendency of students to vandalism, also results of structural equation modeling showed that 24 percent of changes tendency to vandalism explained by the independent variables. این مطالعه با هدف بررسی عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر گرایش دانش‌آموزان به وندالیسم انجام شده است. نوع پیمایش و ابزار مورداستفاده در جمع‌آوری داده‌ها در پژوهش حاضر، پرسشنامه‌ی محقق‌ساخته می‌باشد. جامعه‌ی آماری، دانش‌آموزان مقطع دبیرستان شهر تهران و حجم نمونه، بر اساس فرمول کوکران 384 نفر می‌باشد که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ایِ چندمرحله‌ای و تصادفی انتخاب شده‌اند. چارچوب نظری پژوهش حاضر را نظریات ناکامی منزلتی کوهن، فرهنگ طبقه‌ی پایین میلر، بی‌هنجاری آنومی، همنشینی افتراقی ساترلند ، نظریه آنومی و ساختار خانواده و جامعه‌پذیری تشکیل داده‌اند. به منظور سنجش روایی پرسشنامه از روش روایی صوری و تکنیک تحلیل‌عاملی استفاده شده است و به منظور بررسی پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم افزار Spss و Lisrel صورت گرفت و به منظور بررسی عوامل مؤثر بر گرایش دانش‌آموزان به وندالیسم از آزمون همبستگی پیرسون و مدلسازی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که متغیرهای احساس محرومیت نسبی ، احساس بی‌هنجاری و همنشینی با همسالان بزهکار رابطه معکوس و معناداری با گرایش دانش‌آموزان به وندالیسم دارد و متغیرهای پایگاه اقتصادی – اجتماعی و جامعه‌پذیری رابطه مستقیم و معناداری با گرایش دانش‌آموزان به وندالیسم دارد. همچنین نتایج حاصل از مدلسازی معادلات ساختاری نشان داد که 24 درصد از تعییرات گرایش دانش‌آموزان به وندالیسم توسط مجموع متغیرهای مستقل تبیین می‌شود.

https://jsr.ut.ac.ir/article_61047_ec187fe07ebb65d3f09663a84ecd012c.pdf

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 23 2 2017 02 19 Sociological factors influencing the tendency of students to vandalism (Case study: high school students in Tehran) نقدی بر برخی از مضامین پنهان و آشکار آثار دورکیم 433 452 61048 10.22059/jsr.2017.61048 FA منصور وثوقی عضو هیئت علمی گروه جامعه شناسی دانشگاه تهران حسین میرزایی عضو هیئت علمی گروه توسعه دانشگاه تهران یونس اکبری دانشجوی دانشجوی دکتری جامعه شناسی توسعه اجتماعی روستایی و کارشناس پژوهشی پژوهشکده علوم انسانی واجتماعی جهاد دانشگاهی Journal Article 2017 03 19 This study was conducted sociological factors affecting the tendency of students to vandalism. This study is survey reaserch and tools information collection is questionaire. The population, high school students in Tehran Sample size with Cochran formula is 384 persons and inorder to acces to total population used simple random and cluster samplnig. The theoretical framework of this research is the failure theories Mnrlty Cohen, lower-class culture Miller, anomie, the differential companion Sutherland, anomie theory and family structure and socialization have formed. In order to assess the validity have used from methods face validity and techniques Confirmatory Factor analysis and In order to assess the Reliability used from Cronbach'sCoefficient Alpha. So inorder to analyze in formation, we have used spss and lisrel And to investigate the factors influencing the tendency of students to vandalism used from Pearson correlation and structural equation modeling. The results showed that relative deprivation feeling, the feeling of anomie and associate with delinquent peers is a significant inverse relationship with the tendency of students to vandalism And variables economic-social and socialization relationship direct and significant with tendency of students to vandalism, also results of structural equation modeling showed that 24 percent of changes tendency to vandalism explained by the independent variables. دورکیم به‌مانند هر محقق دیگری در رویه پژوهشی خود ناگزیر از داشتن رویکردی معرفتی مشخصی بوده است، حال ممکن است این موضع برای خود او آشکار یا نهان بوده باشد. اینرویه پژوهشی با خود یک سری مضامین به همراه دارد که در لابه‌لای نوشتار وی گاه مضمر و پنهان و گاه آشکار و عیان هستند. مشی دورکیم برای تبیین امور در قالب رویکرد هستی‌شناسی واقع‌گرای سطحی یا خام و معرفت‌شناسی تجربه‌گرایی یا شیءگرایی قرار می‌گیرد که با رویکرد هستی‌شناسانه وی ارتباط دارد. کارکردگرایی و جمع‌گرایی رویکرد روش‌شناختی دورکیم در تحلیل و بررسی واقعیات اجتماعی هستند. دورکیم نقش دولت در جامعه مدرن را همانند نقش دین در جوامع بدوی همسان دانسته و همچنین بر آن نظر بود که یک نظریه اخلاق یا اصول اخلاقی باید بر اساس داده‌های به‌دست‌آمده از مطالعات تجربی باشد و قضاوت‌های اخلاقی وابسته به ساختار جامعه مفروض هستند. پارادایم‌های فکری مختلف از جنبه‌های گوناگون مضامین آشکار و نهان آثار دورکیم را مورد نقد و بررسی قرار داده‌اند که مقاله حاضر سعی در برجسته کردن این انتقادات داشته است.

https://jsr.ut.ac.ir/article_61048_80b7f47a04301140ff0074ba9a11b67e.pdf

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 23 2 2017 02 19 Recurrence of the Ransom interpretation and depoliticizing the event of Karbala; Study of the ransom theories of the event of Karbala in post-revolutionary Iran بازگشت قرائت فدیه‌ای و سیاست‌زدایی از رخداد کربلا مطالعه تفسیرهای فدیه‌ای از رخداد کربلا در ایران پساانقلاب 453 481 61392 10.22059/jsr.2017.61392 FA سارا شریعتی مزینانی استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران علی قاسمی کارشناس ارشد جامعه‌شناسی، دانشکدهٔ علوم اجتماعی دانشگاه تهران Journal Article 2016 11 02 The ransom theory of the martyrdom of Imam Hussain (pbuh) is briefly based on the idea that the martyrdom of Imam Hussain (pbuh) was the requirement of a covenant, made prior to the creation of the sensible world between God and him, on the basis of which the sins of the shias will ultimately be expiated. This interpretation that was elaborated in detail for the first time in the Qajar era by some of the Shi’i clergies, recently has emerged again in the Iranian discursive sphere after the Islamic revolution of 1979. In past ages, specifically during the Constitutional revolution (Enghelab-e Mashruteh) and Islamic revolution, this interpretation had been criticized strongly by the political discourse of the Karbala event, however at least just such criticisms witnessed to the partial popularity of ransom interpretation among the shi’i mass. It seems that the unprecedented transformations which has occurred in form of popular religiosity during past two decades as well as modifications in hegemonic political discourse in I.R. Iran corroborate the correlation between these changes and the reemergence of the ransom theory of the martyrdom of Imam Hussain (pbuh). This article claims that the second generation of ransom theories in Iran usually tends to depoliticize the shiah understanding of the Karbala event along with neglecting the social reality of the sacred symbols and ideas. Moreover such theories were grounded on a strongly individualistic apperception of religion and religious life. Therefore, this article supports the claim that the aforementioned tendency in ransom theories, is related to the growing “religious individualism” and the other modifications that lead the traditional forms of religiosity in Iran to a kind of “religious neo-pragmatism”. On the other hand, the alterations which has occurred in political discourse of I.R. Iran parallel to the consolidation of its political sovereignty and the beginning of the post-revolutionary era, paved the way for some scholars and intellectuals to distance from political-revolutionary interpretation of Karbala event. تفسیر فدیه‌ای از رخداد کربلا که اجمالاً مبتنی بر این ایده است که امام حسین (ع) در عالم میثاق پذیرفت شهادتش کفّارۀ گناهان شیعیان و مایۀ «نجاتِ» آن‌ها باشد، پس از انقلاب اسلامی مجدداً در سپهر گفتمانی ایران ظهور کرده است. این قرائت از شهادت امام حسین (ع) که نخستین بار در دورۀ قاجار توسط برخی روحانیون شیعی صورتبندی شد، در ادوار گذشته بخصوص مقارن با نهضت مشروطه و انقلاب اسلامی، از جانب قرائت‌های سیاسی از رخداد کربلا مورد انتقاد قرار گرفته بود، هرچند دستکم به گواه همین انتقادات در میان عامۀ شیعیان از مقبولیت نسبی برخوردار بوده است. به نظر می‌رسد بروز تحولات کم‌سابقه در شکل دینداری در دو دهۀ اخیر و همچنین دگرگونی‌هایی در گفتمان سیاسی مسلط در ایران مؤید وجود پیوندهایی میان این تحولات و ظهور مجدّد نظریۀ شهادت فدیه‌ای است. مقالۀ حاضر بر آن است که تفسیرهای فدیه‌ای جدید در ایران عموماً گرایش به «سیاست‌زدایی» از فهم رخداد کربلا و نادیده گرفتن واقعیت اجتماعی نمادها و ایده‌های دینی داشته و مبتنی بر برداشتی «فردگرایانه» از دین و حیات دینی بوده‌اند. بنابر ادّعای این پژوهش، گرایش مذکور در تفسیرهای فدیه‌ای، مرتبط با روند رو به رشد «فردگرایی دینی» و تعدیلاتی است که اشکال سنتی حیات دینی در ایران را به سوی نوعی نوپراگماتیسم دینی یا «دین‌داری اقتضایی» سوق داده‌اند. از سوی دیگر تحول گفتمان سیاسی در ایران که به اقتضای ورود به دوران «تثبیت» نظام جمهوری اسلامی و آغاز دوران «پساانقلابی» رخ داد، راه را برای فاصله‌گیری بخشی از جریان روشنفکری از قرائت سیاسی از رخداد کربلا هموار نموده است.

https://jsr.ut.ac.ir/article_61392_31baf908d8ad3c40923083fb2446464b.pdf

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 23 2 2017 02 19 Information and communication technology and globalization the effects of: digital thought slavery فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات و اثرات جهانی‌سازی - بردگی دیجیتالی اندیشه‌ای 483 514 61864 10.22059/jsr.2017.61864 FA خلیل میرزایی دانشیار و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن Journal Article 2017 06 11 Importing digital Communicative instruments to the world has revelutionized the life styles and word relations both in width and intensity and its effects has been greater then the industrial revolution and in a few decades changed the word more than the whole are of its history. ICT’s (Information and communication technology) with a new process called globalization encompasses not only the economy but also the whole structures governing in men’s Life and even his or her thougth and created a new condition called digital and thought slavery. In this article, it has been tried to pose and define such concepts as globalization, ICT’s and digital slavery and the relations among them and explain the new conditions created by them. The method of this study has been fundemental – theoretical in its purpose and based on the rational – logical reasoning and documentary in its administration and based on theoretical base. The findings and reasonings of this article suggest that today slavery imoses in new form and condition and the gap between the developed contries reljed on Information and services indusrty and the nondigital contries relied on natural resources has been increased extraordinarily. با ورود ابزارهای جدید موسوم به ابزارهای ارتباطی دیجیتالی به عرصۀ جهان، انقلابی در شیوۀ زندگی و مناسبات جهانی شکل گرفت که دامنه و شدت تأثیرگذاری آن بر نوع بشر به‌مراتب بیشتر از انقلاب صنعتی بود و طی چند دهه چنان تغییراتی در جهان به وجود آمد که کل تاریخ بشر شاهد آن نبوده است. ورود ICT‌ها (فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات) با فرایندی به نام جهانی‌شدن همراه گشت که دامنۀ آن نه‌تنها اقتصاد بلکه کل ساختارهای دیگر حاکم بر زندگی بشر را در برگرفته و از آن مهم‌تر حتی اندیشۀ انسان‌ها را نیز درنوردیده و چیرگی جدیدی بر انسان‌ها مطرح شده که به‌ظاهر هویدا نیست و جنبۀ الزام فیزیکی ندارد، بلکه جنبۀ ایدئولوژیکی- اندیشه‌ای دارد که با ابزارهای ارتباطی جدید صورت گرفته و عنوان بردگی دیجیتالی به خود می‌گیرد. در این مقاله تلاش می‌شود مفاهیم جهانی‌شدن،ICT‌ها و بردگی دیجیتالی مطرح و تعریف و ارتباط آنها با همدیگر مشخص گردد و وضعیت جدید پیش‌آمده در جهان تبیین شود. روش مطالعه در این پژوهش ازنظر هدف بنیادی نظری و مبتنی بر استدلال عقلانی- منطقی و ازنظر اجرا اسنادی و مبتنی بر مبانی نظری بوده است. یافته‌ها و استدلال‌های این مقاله حاکی از این است که امروزه بردگی با شکل و شرایط جدیدی اعمال می‌شود و شکاف بین کشورهای توسعه‌یافتۀ دیجیتالی متکی بر صنعت اطلاعات و خدمات و کشورهای غیردیجیتالی مبتنی بر منابع اولیه به‌شدت افزایش یافته است.

https://jsr.ut.ac.ir/article_61864_6705bd0b346396537418b3fdc8ba69af.pdf

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 23 2 2017 02 19 Iranian Post-Revolutionary Working-class Associational Power قدرت سازمانی کارگران ایرانی در سال‌های پس از انقلاب 515 539 61865 10.22059/jsr.2017.61865 FA یوسف اباذری دانشیار گروه جامعه شناسی دانشگاه تهران علیرضا خیراللهی دانشجوی دکتری جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبائی Journal Article 2017 06 11 Union decline is one of the common characteristics of the world economies in the recent decades. This causes dramatic changes in the global working-class associational power. In this article, by using a documentary method, Iranian post-revolutionary working-class associational power has been studied in three spheres (production, exchange and politics). The results show that in the sphere of production, Iranian contemporary working-class is organized into three depended and limited works council forms including Islamic Works Council, Syndicates (Anjoman Senfi) and workers representatives. In the sphere of exchange they have been organized in the same trade unions (in regional and national levels) as those that have originated from the works council in the sphere of production. Furthermore, the results show that in the sphere of politics there was only one ideological and undemocratic labor party (Khaneh Karegar) which has permission to work after the revolution (1979). On the other hand, after Islamic revolution trade union density (membership) rate has been dramatically low. Finally, we can argue that the constant weakness of the working-class associational power has compatibility with the global union decline in neoliberal order. تشکل‌زدایی از نیروهای کار را می‌توان یکی از ویژگی‌های مشترک و اصلی نظام‌های اقتصادی جهان در چند دهۀ اخیر به‌حساب آورد؛ این مسئله باعث تحولات بسیار شدیدی در قدرت سازمانی و تشکیلاتی کارگران شده است و طبیعتاً سامان اقتصادی و رفاهی جوامع را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در این مقاله با استفاده از روش اسنادی، مسئلۀ قدرت سازمانی کارگران ایرانی در مقطع پس از انقلاب، در سه قلمرو تولید، مبادله و سیاست، موردبررسی قرار گرفته است و نتایج به‌دست‌آمده، نشان از آن دارد که تشکل‌های موجود در سطح کارگاهی (قلمرو تولید) شدیداً وابسته به دولت و کارفرمایان هستند و شرایط عضویت و حق انتخاب شدن در آنها آزادانه نیست؛ ساختار تشکل‌های استانی و سراسریِ کارگران (قلمرو مبادله) نیز تفاوت معناداری با تشکل‌های کارگاهی ندارد؛ وضعیت احزاب کارگری (قلمرو سیاست) هم با توجه به این‌که عملاً غیر از یک حزب شبه‌دولتی و غیردموکراتیک، هیچ حزب کارگری دیگری در ایران پس از انقلاب فعالیت نداشته است، از وضعیت تشکل‌های کارگری بهتر نیست. غیر از این موارد، در بررسی‌های آماری مشخص شد که گسترۀ پوششی تشکل‌های یادشده، در میان کارگاه‌ها و جمعیت کارگران کشور بسیار کوچک است و این تشکل‌ها را نمی‌توان سازمان‌دهندۀ قدرت طبقاتی کارگران ایرانی به‌حساب آورد. نهایتاً می‌توان مدعی شد که ضعف مداوم قدرت سازمانی کارگران ایرانی در سال‌های پس از انقلاب، با روند تشکل‌زدایی از نیروهای کار در سطح جهانی مطابقت تاریخی دارد

https://jsr.ut.ac.ir/article_61865_00c528749df00c55b2044016a01508f8.pdf

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 23 2 2017 02 19 Importance of Subject and Action in German Idealistic Philosophy and Its Reflection in Marx’s Thought and Philosophy چگونگی اهمیت سوژه و کنش در فلسفهٔ ایدئالیستی آلمان و به تبع آن در اندیشهٔ مارکس 540 566 62093 10.22059/jsr.2017.62093 FA سیدحمید طالب زاده عضو هیئت علمی گروه فلسفهٔ دانشگاه تهران محمد صادقیان کارشناسی ارشد فلسفهٔ علوم اجتماعی دانشگاه تهران Journal Article 2016 06 26 In this article we are in pursuit of explaining the importance of subject in German idealism philosophy. We want to show the strong relevance of subject with action in idealist philosophers’ thoughts. One of the significant aims of the article is showing that Marx’s thought is exactly the continuance of the same tradition in idealism as to both subject and action play substantial role in Marx’s philosophy and thought. In another words, the central and main scheme of the article is showing the relation between Marx and German idealism philosophy addendum explaining the role of subject and action in his thought. In this article we claim Marx have trod in and continued German idealism philosophy; and although his thought has some differences with the mainstream of the tradition, but should be understood in terms of it. For demonstrating the mentioned claim, first we have scrutinized the importance of subject and its relation with action in thoughts of three landscape idealist philosophers Kant, Fichte, and Hegel; and then have showed the continuance of Marx’s thought in exactly the same trace in terms of explaining the reason of his divergence from Feuerbach. آنچه در این مقاله در صدد بیان آن هستیم، توضیح دربارهٔ اهمیت سوژه در فلسفهٔ ایدئالیسم آلمانی و پیوند وثیقی است که سوژه در اندیشهٔ هریک از فیلسوفان ایدئالیست با کنش دارد. سپس توضیح و تبیین این مطلب که آنچه در تفکر مارکس شاهد آن هستیم، دقیقاً به نوعی ادامهٔ همین سنت است، به نحوی که هم سوژه و هم کنش آن نقشی محوری و اساسی را در اندیشهٔ مارکس ایفا می‌کنند. به عبارت دیگر، ایده و طرح خاص این مقاله نشان‌دادن پیوند مارکس با فلسفهٔ ایدئالیسم آلمان، ذیل توضیح دربارهٔ نقش سوژه و کنش آن در اندیشهٔ وی است. آنچه اساس این مقاله را شکل می‌دهد طرح این ادعاست که مارکس در درون و ادامهٔ سنت فلسفهٔ ایدئالیستی آلمان گام برداشته است و تفکر وی امتدادی بر آن تفکر است، هرچند اختلافاتی نیز با آن دارد. بدین منظور اهمیت سوژه و پیوند آن با کنش را در تفکر و فلسفهٔ سه فیلسوف بزرگ ایدئالیست یعنی کانت، فیخته و هگل بررسی کرده و سپس نحوهٔ ادامه همین مسیر در تفکر مارکس را در ذیل توضیح دربارهٔ علت جدایی مارکس از فلسفهٔ فوئرباخ نشان خواهیم داد.

https://jsr.ut.ac.ir/article_62093_8a3be921abe8df3fe16701593ae0ef13.pdf

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 23 2 2017 02 19 The Problematic rereading of Relationship Between Power and Culture بازخوانی پروبلماتیک نسبت قدرت و فرهنگ 567 599 62205 10.22059/jsr.2017.62205 FA یارمحمد قاسمی دانشگاه ایلام فاطمه هواس بیگی دانشجو دکتری مطالعات برنامه درسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Journal Article 2017 01 18 The purpose of this paper is presenting a new reading of relationship between power and culture in new society. According to this purpose and based on a theoretical analysis we tried to search the known approaches about the meaning of Power and culture and their relationship From the Past to the present century writer has been recognized three approaches about this relation according to typo logic approaches, first, conservational and formal, second, idealistic and theological which means neoconserrational and third, radical and critical. The conclusion of these arguments is that beyond Marx's idea (which believes culture is produced by Power and it Saves economical Profits) culture is produced by power, but for achieving other purposes like economic, social and cultural. In fact power seekers with manipulating, producing and reproducing of culture not only interested in continuity and strengthening of the economical profits but also interested in symbolic using of it which means symbolic capital and social prestige. هدف مقاله حاضر، ارائه یک خوانش جدید از رابطه قدرت و فرهنگ در جامعه نوین است. بر این اساس، تلاش گردیده بر مبنای یک توصیف مفهومی، رویکردهای متعارف در خصوص معانی قدرت و فرهنگ و نیز نسبت این دو سازه اجتماعی از گذشته‌های دور تا آستانه قرن حاضر، پی‌جویی گردد. نگارندگان بر اساس یک سنخ‌شناسی از رویکردها، سه رویکرد: اول، محافظه‌کارانه و رسمی. دوم، ایده‌آلیستیک و الهیاتی و بنابراین نو محافظه‌کارانه و سوم رادیکال و انتقادی را در باب نسبت قدرت و فرهنگ، شناسایی نموده‌اند. برآمد مجموعه بحث‌های مطرح‌شده در نوشتار حاضر، این نتیجه کلی است که فراتر از ایده مارکس (که فرهنگ را دست‌پرورده سلطه و صرفاً به خاطر حفظ منافع اقتصادی می‌دانست)، فرهنگ همچون برساخته قدرت و مواد آن اما برای نیل به مقاصدی چون اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. درواقع قدرتمندان با دست‌کاری، ایجاد و بازتولید فرهنگ علاوه بر استمرار و تحکیم منافع اقتصادی، به استفاده نمادین از آن‌که همان کسب سرمایه نمادین و پرستیژ اجتماعی است، علاقه‌مندند.

https://jsr.ut.ac.ir/article_62205_68e722b806f17f5f5e44d2b943c87a7d.pdf