دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 27 2 2021 02 19 Marcel Mauss and the Durkheimian Tradition: Social solidarity and critique of utilitarianism, fascism and bolshevism مارسل موس و سنت دورکیمی: همبستگی اجتماعی و نقد فایده‌گرایی، فاشیسم و بلشویسم 9 34 81415 10.22059/jsr.2021.81415 FA سارا شریعتی مزینانی استادیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران علیرضا ذاکری دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس محمد رضایی عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2018 03 23 The hegemony of a Parsonsian reading of Durkheim in Iranian social science has led to the formation of a conservative, pro-status quo image of Durkheimian sociological tradition. Consequently, Durkheim’s major critique of various forms of existing order, from free market economy and utilitarianism to fascism and bolshevism, has been mostly overlooked in Iranian academia. This is while the Iranian society has not only been subject to free market policies throughout the last three decades; due to lack of powerful social associations and syndicates it has always been prone to the danger of moving towards a mass society. The works of Marcel Mauss, Durkheim’s nephew, disciple and assistant and the main follower of his uncle’s scientific tradition can offer an alternative vision of Durkheimian sociology. In this paper we focus on two of his important texts, “The Gift” and “The Sociological Assessment of the Bolsheviks,” which contain Mauss’s critique of utilitarianism, fascism and bolshevism. This could be helpful in portraying another Durkheim, a radical one, which is seemingly more relevant to the analysis of Iranian society. دورکیم و سنت دورکیمی در علوم اجتماعی ایران، تاکنون تحت سیطره هژمونی جامعه‌شناسی پارسونزی خوانده شده‌اند و تصویری محافظه‌کار و مدافع نظم موجود از آنها شکل گرفته است. این مسئله سبب شده تا نقدهای مهم این سنت فکری بر اشکال مختلف نظم موجود زمان خود یعنی فایده‌گرایی و اقتصاد بازار آزاد از یکسو و فاشیسم و بلشویسم از سوی دیگر در علوم اجتماعی ایران چندان محل توجه قرار نگیرد. این در حالی است که جامعه ما از یکسو برای نزدیک به سه دهه تحت تأثیر سیاست‌های بازار آزادی بوده و از سوی دیگر به واسطه فقدان تشکل‌های اجتماعی قدرتمند، همواره در معرض خطرات جامعه توده‌ای قرار داشته است. معرفی مارسل موس، خواهرزاده، شاگرد، جانشین و ادامه‌دهنده سنت دورکیم به علوم اجتماعی ایران با محور قرار دادن دو متن مهم او <strong><em>رساله هدیه</em></strong> و «ارزیابی جامعه‌شناسانه بلشویسم» که در بردارنده نقدهای موس بر فایده‌گرایان اقتصادی، فاشیست‌ها و تجربه بلشویسم است، گامی در جهت ترسیم چشم‌انداز دورکیمی دیگر است. دورکیمی رادیکال، که به نظر می‌رسد امروز بیشتر به کار تحلیل شرایط اجتماعی ایران خواهد آمد.

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 27 2 2021 02 19 Khazine movement Sanitary Measures to Improve the Situation of Baths and Popular Resistance جنبش خزینه اقدامات بهداشتی برای اصلاح وضع حمام‌ها و مقاومت‌های مردمی 35 59 81416 10.22059/jsr.2021.81416 FA سولماز سپهری آزاد دانش‌آموخته مطالعات فرهنگی دانشگاه علم و فرهنگ تهران 0000-0001-7814-8337 Journal Article 2020 12 14 After centuries of using public baths, it’s Khazine suddenly became regarded as the source of contamination and desease outbrak. So it was required to replace Khazine with shower-bath. In fact, "public bath" was to be transformed and replaced with "private bath". In order to "baths improvement", legal authorities mobilised; and along with exercising disciplinary procedures, a different notion of hygiene was simultaneously being formed in the society: the contamination of passages and canals, the importance of public sanitation and the necessity of prevention strategies became the issues of debates; microbe was called devastating plague and contamination became visible. baths improvement (1318-1349) was not taken seriously at first but, in Shahrivar 1336, following the interior minister's command to put an end to Khazine’s problem, the situation changed. The owners of Garmabe (bathhouse), ordinary people and clergymen resisted to obey the new rules and conceived of new ways to use Khazine hiddenly. Legal authorities exercised more rigorous disciplinary procedures in turn. Surveillance and controling was expanded and the delinquent owners of Garmabe were summoned to the court. The duality of impure/ pure was replaced with the duality of contaminated/ sanitary, and the public opinions about the disease, the causes of the desease and healthiness were changed. The current study is based on the method of documantray analysis and a geneological approach by means of official and personal documents and through delineating the circumstances of the society of that time. It intends to provide a knowledge of the events, causes and conjunctional forces which their conjunction at the turning point of historical combination of necessity and contingency led to transformation and construction of a new society. پس از قرن‌ها استفاده از حمام عمومی، ناگهان خزینه منشأ آلودگی و شیوع بیماری شناخته شد و می‌بایست جایش را به‌دوش می‌داد و «حمام عمومی» به «حمام انفرادی» بدل می‌شد. هم‌گام با اعمال شیوه‌های انضباطی نهادهای قانونی، مفهومی متفاوت از حفظ‌الصحه در جامعه شکل گرفت، آلودگی معابر، آب‌راه‌ها، اهمیت بهداشت عمومی و ضرورت پیشگیری موضوع سخن‌ها شد، میکروب را بلایی خانمان‌سوز نامیدند و آلودگی صورتی مرئی یافت. «اصلاح وضع حمام» (۱۳۴۹ ـ ۱۳۱۸) که ابتدا راهی کج‌دارومریز می‌پیمود، در شهریور ۱۳۳۶ با اخطار وزیرکشور، صورتی جدی‌تر یافت و نهادهای قانونی در برابر مقاومت گرمابه‌دارها، مردم و روحانیت، شیوه‌های انضباطی سخت‌گیرانه‌تری برای نظارت و کنترل درپیش‌گرفتند. دوگانۀ آلوده/بهداشتی به دوگانۀ نجس/پاک بدل شد و نگاه به‌بیماری، عامل بیماری‌زا و سلامتی تغییر کرد. این پژوهش بر مبنای روش تحلیل اسنادی و با بینشی تبارشناسانه می‌کوشد رخداد تغییر خزینه به دوش و تحولات ناشی از آن را در بستر تاریخی زمان خودش بررسی کند و با استفاده از اسناد و بازسازی جامعۀ آن‌روز به‌شناسایی رخدادها، عوامل و نیروهای هم‌آیندی بپردازد که هم‌زمانی‌شان در بزنگاه تاریخیِ ضرورت و تصادف به تغییر و ساخت جامعه‌ای نو انجامید.

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 27 2 2021 02 19 Indigenous and Universal Sciences Approach in Iran and The Necessities of Interaction Between Them رویکرد علم بومی و جهانی در ایران و ضرورت تعامل بین آن‌ها 61 79 81418 10.22059/jsr.2021.81418 FA یعقوب موسوی دانشیار جامعه شناسی دانشگاه الزهراء Journal Article 2019 09 19 Currently the structure and organization of science in the country, more than anytime is facing the important challenge of the two main approaches of universal and indigenous sciences. The examination and verbal introduction of this subject matter goes back to ancient past including in the works of <em>Ikhwān Al-Safā;</em> (also known as The Brethren of Sincerity)in the 5^th century AH in Islam and by extensive explanation about the geography of knowledge in the introduction of their epistle. For various reasons, this subject was not the focus of attention in vocal and philosophical studies for centuries. Research about different aspects of science in Iran from the viewpoint of sociological and epistemological analysis go back to years before the Islamic Revolution. In recent decades, different factors have led to increasing tendency towards establishing and developing local science; it has also enhanced the challenges of it use in global science. The lack of sustainable development in the country, chaos in its   system performance, deficiency of modern science’s policy making in decreasing national dilemma, skepticism about the effectiveness of modern science theories with regard to complicated social and cultural structure of the country, as well as a combination of cultural resistance alongside sub-cultures that contrast with modern science foundations, have led to the evolvement and acceptance of domestic science ideas or in other words the domestication of science. This is despite the fact that the common-known characteristic of science, whether in the ancient world or modern times, has been its ultra-time and ultra-location nature; or in other words it is said that the science space follows a universal scale in its perception and analysis. In this approach, science is free of specifying any production capability location, acceptance, distribution and application in the universal geography. The subject of this article, is an analytic and critical study of aspects and directions of each of the mentioned approaches in an epistemological process. In other words, the aim of this study is to analyze and examine the contrasting aspects of these two sides of science as well as scrutinizing possible strategies in building of indigenous epistemology in interaction with universal science space. در حال حاضر ساختار و سازمان علم در کشور بیش از هر زمان دیگر با تداوم چالش مهم دو رویکرد عمده علم بومی و علم جهانی روبرو است. طرح و بررسی کلامی این موضوع به گذشته‌های بسیار دور از جمله در کار مولفان اخوان‌الصفا در قرن پنجم هجری در جهان اسلام و با شرح مبسوط جفرافیای دانش در مقدمه کتاب رسائل آن‌ها مربوط می‌شود. بنا به دلایل مختلف این موضوع طی قرن‌ها هیچ‌گاه در کانون بررسی‌های فلسفی و کلامی مورد توجه نبوده است. تحقیق پیرامون جوانب مختلف علم در ایران از منظر معرفت‌شناختی و جامعه‌شناختی تقریباً به سال‌های قبل از انقلاب باز می‌گردد. طی دهه‌های اخیر عوامل متعددی سبب تقویت تمایل به تأسیس و توسعه علم بومی و تشدید چالش‌های آن در استفاده از علم جهانی را موجب شده است. عدم توسعه پایدار علم در کشور، بحران در نظام کارایی آن، عدم کفایت سیاست‌ورزی علم نوین در کاهش معظلات ملی، تردید در قبال تمربخشی نظریه‌های علمی مدرن در قبال ساختار پیچیده اجتماعی و فرهنگی کشور و نیز آمیختگی مقاومت فرهنگی همراه با خرده‌فرهنگ‌های متعارض با بنیادهای دانش نوین، زمینه رویش و پذیرش انگاره‌های علم بومی یا بومی‌شدن علم را موجب شده است. در حالی که ویژگی شناخته شده علم چه در دنیای باستان و چه در ازمنه جدید همانا فرامکانی و فرازمانی ماهیت علم است و یا به عبارت دیگر گفته می‌شود ساحت علم در ادراک و تفسیر آن از یک مقیاس جهانی پیروی می‌کند. در این رویکرد علوم عاری از هر نوع تعین مکانی قابلیت تولید، پذیرش، انتشار و کاربرد را در جغرافیای جهان پیدا می‌کنند. موضوعی که در این مقاله بدان پرداخته می‌شود بررسی به شیوه‌ای تحلیلی و نقادانه از جنبه‌ها و جهت‌های هر یک از رویکردهای فوق در یک فرایند معرفت‌شناسانه است. به عبارت دیگر هدف از تولید این نوشتار نقد و بررسی جنبه‌های متعارض این دو وجه از علم و تدقیق راهبردهایی ممکن جهت برساخت نوین از معرفت‌شناسی بومی در تعاطی و تعامل با ساحت علم جهانی است.

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 27 2 2021 02 19 Government budgeting and higher education marketing (Case study: Shiraz University) بودجه‌ریزی دولتی و بازاری‌سازی آموزش عالی (مطالعه موردی: دانشگاه شیراز) 81 110 81419 10.22059/jsr.2021.81419 FA علی اکبری دانشجوی دکتری جامعه شناسی اقتصادی دانشگاه شیراز Journal Article 2020 04 18 Marketing is one of the most important developments in higher education in the world in recent decades. Higher education marketing in Iran also began after the revolution and has been on the rise. One of the criteria for this marketing is based on the government's budget trend in the field of education. Functional analysis of the development and allocation of higher education budgets in Iran shows that since the 70s, government budgeting in the field of higher education has been in line with neoliberal policies. This research has examined the government budgeting in the field of higher education in a qualitative way and based on the analysis of documents, with a case study of Shiraz University. Some of the results below show: 1. Credits for the acquisition of capital assets have always been declining. 2. Personnel costs have formed a large part of the current budget and have contributed to the uptrend. 3. Research and survey expenses have been declining. 4. Welfare services are always limited. All of these results are signs of a decline in the importance of higher education in the country's budget and efforts to move it toward marketing. بازاری‌سازی یکی از مهمترین تحولات آموزش عالی دنیا در دهه‌های اخیر است. بازاری‌سازی آموزش عالی در ایران نیز بعد از انقلاب شروع شده و روندی صعودی داشته است. یکی از معیارهای این بازاری‌سازی روند تدوین و تخصیص بودجه دولت در حوزه آموزش است. تحلیل عملکردی تدوین و تخصیص بودجه آموزش عالی در ایران نشان می‌دهد از دهۀ هفتاد به بعد، بودجه‌ریزی دولتی در حوزه آموزش عالی در راستای سیاست‌هایی نئولیبرالی بوده است. این پژوهش با روشی کیفی و بر اساس تحلیل اسناد به بررسی بودجه‌ریزی دولتی در حوزه آموزش عالی با مطالعه موردی دانشگاه شیراز پرداخته است. برخی از نتایج حاصل شده نشان می‌دهد: 1. اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای همواره کاهش پیدا کرده است، 2. هزینه‌های پرسنلی بخش عظیمی از بودجه جاری را شکل داده و سهم صعودی داشته‌اند، 3. هزینه‌های پژوهشی و تحقیقاتی روندی نزولی داشته‌اند و 4. خدمات رفاهی همواره محدود شده‌اند. همه این نتایج نشانه‌های کاهش اهمیت آموزش عالی در بودجه‌ریزی کشور و تلاش در راستای سوق آن به سمت بازاری‌شدن است.

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 27 2 2021 02 19 A Critical Analysis of Theories of Gender Equality in Sport and the Challenges Ahead تحلیلی انتقادی بر نظریه‌های برابری جنسیتی در ورزش و چالش‌های موجود 111 131 81420 10.22059/jsr.2021.81420 FA آسو جواهری دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه،واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران حسین راغفر ، استاد گروه اقتصاد دانشگاه الزهرا یوسف اباذری استاد گروه جامعه‌شناسی دانشگاه تهران Journal Article 2021 01 23 Inequality, power relations, capital and gender structures are some of the important impediments women’s sports face. As a result, this latter has in recent decades attracted the attention of interdisciplinary studies and feminist theories, which despite their numerous differences, suggest similar solutions. The gap between theoretical foundations of these approaches and complexities of women’s objective conditions has caused important challenges especially in countries such as Iran, where the application of suggested strategies has been challenged by structural impediments. Employing qualitative methods and document research, this paper offers a critical analysis of some of the most important theories of gender equality on sports and the challenges ahead. The analysis shows that in order to overcome impediments and reach equality, a meticulous knowledge is needed not only of theoretical foundations of suggested strategies but also of the respective social context. Only with such knowledge could one expect policies to correspond to objective social conditions and avoid implementing contradictory strategies that reinforce inequality and gender discrimination. نابرابری، روابط قدرت، سرمایه و ساختار جنسیتی، مسائل و موانع مهمی در مقابل شرکت زنان در ورزش ایجاد کرده‌اند. این مسائل در دهه‌های اخیر به توجه بیشتر به نظریه‌های برابری جنسیتی و مطالعات جنسیت در موضوع ورزش و زنان منجر شده است. نظریه‌هایی که علاوه بر تفاوت‌های گسترده، وجوه مشترکی درباره برخی راه‌حل‌های ارائه‌شده نیز دارند. تفاوت مبنای نظری این رویکردها با پیچیدگی‌های ناشی از شرایط عینی زنان منجر به برخی چالش‌ها شده است. به‌ویژه در کشورهایی همچون ایران که کاربست برخی از این راهبردها در مواجهه با درهم‌تنیدگی موانع ساختاری، با چالش روبرو بوده است. این پژوهش، تحلیلی انتقادی از مهم‌ترین نظریه‌های برابری جنسیتی درباره ورزش و چالش‌های آن‌ها است و به صورت کیفی و با روش اسنادی انجام شده است. تحلیل این نظریه‌ها نشان می‌دهد برای حذف موانع پیش روی ورزش زنان و دستیابی به وضعیت برابر، شناخت دقیق مبانی نظری راهبردها و بستر اجتماعی موردنظر به یک اندازه ضروری است. در این صورت می‌توان انتظار داشت، سیاستگذاری‌ها با توجه به شرایط عینی جامعه طراحی شود و از اجرای راهبردهای متناقض و بازتولیدکننده نابرابری و تبعیض جنسیتی پیشگیری شود.

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 27 2 2021 02 19 . انسان بدهکار و بدهی اجتماعی در ایران بعد از جنگ؛ تجربۀ تعدیل ساختاری 133 156 81421 10.22059/jsr.2021.81421 FA علی هداوند دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مطالعات فرهنگی دانشگاه علم و فرهنگ تهران ابراهیم توفیق مدرس دانشگاه تربیت مدرس ودپارتمان جامعه شناسی Journal Article 2020 09 23 . قصد دارم در این پژوهش بر روی شکل یافتنِ کردارها و کنش‌ها، اخلاقیات، جنبه‌های وجودیِ افراد و نظم‌پذیری‌شان در بسترِ بدهی‌های اجتماعی ایرانِ بعد از جنگ متمرکز شوم تا شاید از این رهگذر بتوانم نظمِ اجتماعیِ برساخت‌شده و همزمان برسازندۀ وضعیتِ نئولیبرال در دورانِ معاصر را تشریح و تبیین کنم. عمدۀ پژوهش‌هایی که دربارۀ اقتصادِ ایران صورت گرفته تنها به توضیحِ برهه‌های مختلفِ اقتصادی در حکومت‌ها یا دولت‌ها و نهایتاٌ تأثیر آن بر معیشت و احوالاتِ صرفاٌ اقتصادیِ مردمِ آن دوره تاکید گذاشته‌اند، و کم‌تر مسئله را به گونه‌ای در نسبت با نحوۀ ساخت‌یابیِ انسان‌ها و انتظامِ اجتماعی و رابطۀ بین مناسبات اقتصادی و پیدایشِ سوژه‌های مربوط به آن وضعیت مطرح می‌کنند.<br /> به نظر می‌رسد که حکومتمندی و خلقِ سوژه‌ها در مناسباتی مشخص از وضعیتِ بدهکارسازی، نقشی اساسی در بازتولید و حفظ و تحکیمِ همان مناسبات دارند و تنها به میانجیِ آگاهی از وجوهِ انضمامیِ انسانِ موجود در آن وضعیت، یا دستِ کم پررنگ کردنِ لحظاتی از این وجوه است که می‌توان به درکی سنجش‌گرانه و انتقادی از وضعِ انسانِ معاصر رسید. در این پژوهش سعی دارم تا ضرورتِ گفته شده در سطورِ پیش را به کار ببندم و تلاش کنم تا نظمِ جدیدِ اجتماعی، مسئلۀ حکومتنمدی و تولیدِ سوژه‌های متناسب با وضعیت، و همچنین شرایط امکانِ بازتولیدِ روابط تولید-قدرت را در بسترِ سیاست‌های اقتصادیِ ایرانِ بعد از جنگ به پرسشِ اصلیِ این پژوهش بدل کنم.

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 27 2 2021 02 19 . رابطه هزینه‌های آموزشی دولت و توسعه انسانی در ایران 157 178 81422 10.22059/jsr.2021.81422 FA شقایق صنعتگران دانشجوی دکتر جامعه شناسی میثم موسایی عضو هیات علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران شهلا کاظمی پور عضو هیات علمی دانشگاه تهران و استاد مدعو دانشگاه آزاد اسلامی Journal Article 2018 12 16 In this research, it has been studied relationship of government’s educational cost on the human growth and development in Iran in the years of 1990 - 2015. Research method is documentary and using the survey based on the analysis of secondary data. It has been extracted data related to the human development from the site of UNDP and data of governmental costs in education, health, welfare and social security and economic affairs from budget laws. Analysis of information and modeling have been generalized using the method of (ARDL) and based on Cobb-Douglas’s production function and estimated by data of years of 1990 – 2015. Findings show welfare costs have both in the short-term and in the long-term a positive effect and educational costs a negative effect on the index of human development, and cost in health hasn’t any effect on it. The economic costs in the short-term have a positive effect and in the long-term no impact. It shows complexity of relationship of the educational costs with the human development. Increasing educational costs (provided optimal allocation of educational budget and its no-losing) increases level of general knowledge and index of human development. However, increasing educational costs can decrease budget of other sections including the healthy costs and developmental investments and, as a result, human development. Therefore, indirect effect and sum of the direct and indirect effects of educational costs on the index of human development can be negative. در این پژوهش رابطه هزینه آموزشی دولت با توسعه انسانی در ایران در سال‌های 1394-1369 مورد بررسی قرار گرفته است. روش پژوهش تحقیق اسنادی و پیمایشی از نوع تحلیل داده‌های ثانویه است. داده‌های مربوط به توسعه انسانی از سایت (UNDP) و داده‌های مربوط به هزینه‌های دولتی در آموزش، بهداشت، رفاه و تأمین اجتماعی و امور اقتصادی از قوانین بودجه استخراج شده است. تجزیه و تحلیل اطلاعات و مدل‌سازی با روش (ARDL) و تابع تولید کاب-داگلاس تعمیم‌یافته و تخمین آن با داده‌های سال 1369 تا 1394 انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در کوتاه‌مدت و بلندمدت، هزینه‌های رفاهی تأثیر مثبت و هزینه‌های آموزشی تأثیر منفی بر شاخص توسعه انسانی دارد. هزینه‌های بهداشتی تأثیری بر آن ندارد و هزینه‌های اقتصادی در کوتاه‌مدت اثر مثبت دارد و در بلندمدت بدون تأثیر است. این نتیجه بیانگر پیچیدگی رابطه هزینه‌های آموزشی با توسعه انسانی است. اثر مستقیم افزایش هزینه‌های آموزشی (به شرط تخصیص بهینه بودجه و حیف و میل نشدن آن) بالارفتن سطح دانش عمومی و افزایش توسعه انسانی است. اما به دلیل محدودیت بودجه، افزایش هزینه‌های آموزشی می‌تواند باعث کاهش بودجه سایر بخش‌ها، از جمله کاهش هزینه‌های بهداشتی و سرمایه گذاری‌های توسعه‌ای شود که نتیجه آن کاهش توسعه انسانی است. بنابراین اثر غیرمستقیم و جمع دو اثر مستقیم و غیرمستقیم هزینه‌های آموزشی بر شاخص توسعه انسانی، می‌تواند منفی باشد.

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 27 2 2021 02 19 “In” City and Cityless; Ethnography of Marginalization Experience among the Marginalized Residents of Saeedabad Neighborhood (With Emphasis on Economic Dimensions and Power Relations and Urban Management) در شهر و بی‌شهر؛ مردم‌نگاری تجربۀ حاشیه‌نشینی در میان حاشیه‌نشینان محلۀ سعیدآباد (با تاکید بر ابعاد اقتصادی و مناسبات قدرت و مدیریت شهری) 179 224 81423 10.22059/jsr.2021.81423 FA مجتبی عبدی دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی؛ گرایش بررسی مسایل اجتماعی ایران صابر جعفری کافی آباد عضو هیئت علمی و استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه علامه طباطبایی (ره) Journal Article 2020 12 06 Expansion, reproduction and remain of marginalization is one of obstacles of civil sustainable development. Marginalization patterns are too multiplied and affected by local components which make it impossible to prescribe macro policy programs. One of the unique representations of marginalization in Tehran is residential communities which although being grown in city context, are formally and structurally exotic and alien to the city surrounded with. This kind of communities are usually called "colony" that implies the island-like, deprived feature of these scenes. Sa'eedabad district, of Shadabad region, has embodied famous yet neglected colonies. It’s been a while that this district has been a place for visitors of Politician, men and women, and news reporters and journalist who observe less than what should. We have tried in this research to present a sympathetic, ethnographic description from different economic dimensions and power relations and urban management under the circumstance of marginalization experience of residents. The results indicate that the residents are practically deprived of chance of a fundamental change by the structural condition. Improvement in lives or escaping from this Accommodation is an infrequent and rare occurrence. The only opportunity left is implementing the programs to make the change possible by the formal institutions. The institutions' and Urban Management agents' attitude to these colonies which considers them temporal residences, results in "collusion based on mutual distrust and pessimism" mechanism that eliminates the possibility of making fundamental change by these actors. بسط و بازتولید و دائمی‌شدن حاشیه‌نشینی، از موانع توسعۀ پایدار شهری است. یکی از جلوه‌های خاص و البته متمایز حاشیه‌نشینی در کلان‌شهرهای ایران و به‌ویژه تهران، اجتماعاتی مسکونی است که هرچند در درون بافت شهری و لابه‌لای سامان کم‌وبیش منظم شهری جوانه زده‌اند، ولی به‌لحاظ فرم و ساختار با شهر پیرامون خود بیگانه‌اند و سهمی از شهر و امتیازات آن ندارند. این نوع از اجتماعات را که به‌دلیل غیررسمی‌بودن اسکان در آنها ذیل ادبیات حاشیه‌نشینی موردبررسی قرار می‌دهند، به‌طور متعارف «کلونی» می‌نامند. این تعبیر به‌طور ضمنی بر خصیصۀ جزیره‌مانند و پایین‌دستی و محروم این محیط‌ها اشاره دارد. محله سعیدآباد از منطقۀ شادآباد تهران کلونی‌هایی معروف در عین‌حال مغفول! دارد. در این پژوهش سعی شده است با استفاده از الگوی دکتر فکوهی برای مردم‌نگاری شهری، توصیفی مردم‌نگارانه از «ابعاد اقتصادی» و «مناسبات قدرت و مدیریت شهری» در این کلونی‌ها ارائه شود. نتایج حاکی از آن است که بهبود وضعیت زندگی یا خروج از این وضعیت مسکن‌گزینی، اتفاق یا رخدادی است نادر. تنها امکانی که باقی می‌ماند اعمال تغییر یا تمهید امکان‌های آن از بالا و به‌واسطۀ نهادهای رسمی است. ولی اَشکال حضور نهادها و نمایندگان مدیریت شهری و عملکرد مبتنی بر نگرش کاروانسرایی به این محل‌ها، منجر به شکل‌گیری مکانیزم «تبانی مبتنی بر عدم‌اعتماد و بدبینی متقابل» شده است که امکان ایجاد تحول بنیادی از این مجرا را نیز منتفی می‌سازد.

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 27 2 2021 02 19 Explanation of Environmentalism and Modified Model of Post-Metamaterial Values theory تبیین محیط‌زیست‌گرایی و مدل تعدیلی نظریه ارزش‌های فرامادی 225 253 81424 10.22059/jsr.2021.81424 FA سونا حبیبی دانشجوی دکتری بررسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه مازندران صادق صالحی دانشیار جامعه‌شناسی محیط‌زیست، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران Journal Article 2020 07 03 The destruction of the environment as a global issue is mainly due to the behavior of human society. The increasing destruction of natural resources, which is one of the most important challenges in Iran's environmental environment, confirms the fact that social contexts provide the necessary basis for environmental behavior. From the perspective of environmental sociology, several factors influence the formation of environmental behaviors. According to Inglehart, socioeconomic development, Formative Security, Cognitive Mobilization, diminishing economic utility, objective problems- subjective values and structural-institutional factors are the forces that produce behavioral change. Social development, as the most fundamental factor in shift, provides a set of causal conditions necessary for environmental concern. The aim of this paper is to provide a modified model of Inglehart's theory of Post-metamaterial values regarding the prerequisites for environmentalism. According to this theory, the efficiency of the social structures of society in different dimensions expands the necessary bases for environmental behaviors. And the interaction between a set of factors provides opportunities and limitations for environmental behaviors. Economic development alone does not lead to Post-metamaterial values, Rather, a chain of causal relationships facilitates the rise of these values. Although economic security is one of the important determinants of Post-metamaterialism, other non-economic factors also contribute to the establishment of Post-metamaterialism. Obviously, the lack of these components is known as a missing factor in sustainable environmental behaviors. تخریب محیط‌زیست به عنوان مسأله‌ای جهانی عمدتاً ناشی از رفتارهای جامعه انسانی است. نابودی فزاینده منابع طبیعی که از مهم‌ترین چالش‌های محیط‌زیستی ایران می‌باشد بر این واقعیت صحه می‌گذارد که زمینه‌های اجتماعی، بستر لازم برای رفتارهای محیط‌زیستی را می‌گستراند. از دیدگاه جامعه‌شناسی محیط‌زیست، عوامل متعددی بر شکل‌گیری رفتارهای محیط‌زیستی تأثیر دارد. به نظر اینگلهارت، توسعه اقتصادی-اجتماعی، امنیت سازنده، تجهیز شناختی، تنزل مطلوبیت اقتصادی، مسائل عینی–ارزش‌های ذهنی و عوامل ساختی–نهادی به عنوان نیروهای مولد تغییر رفتاری هستند. توسعه اجتماعی به عنوان بنیادی‌ترین عامل تحول، مجموعه‌ای از شرایط علّی لازم برای داشتن دغدغه محیط‌زیستی را فراهم می‌کند. هدف مقاله حاضر، ارائه یک مدل تعدیل یافته از نظریه ارزش‌های فرامادی اینگلهارت در مورد پیش شرط‌های لازم برای محیط‌زیست‌گرایی است. براساس این نظریه، کارایی ساختارهای اجتماعی جامعه در ابعاد مختلف، گستراننده بسترهای لازم برای رفتارهای محیط‌زیستی است و برهم کنش میان مجموعه‌ای از عوامل، فرصت‌ها و محدودیت‌هایی را برای رفتارهای محیط‌زیستی فراهم می‌آورد. توسعه اقتصادی به تنهایی به اتخاذ ارزش‌های فرامادی منتهی نمی‌شود، بلکه زنجیره‌ای از روابط علّی، خیزش این ارزش‌ها را تسهیل می‌کند. هر چند امنیت اقتصادی یکی از عوامل مهمِ تعیین‌کنندۀ فرامادی‌گرایی است، ولی سایر عوامل غیر اقتصادی نیز به تثبیت فرامادی‌گرایی کمک شایانی می‌کند. بدیهی است که فقدان این مؤلفه‌ها به عنوان عوامل مفقوده رفتارهای پایدار محیط‌زیستی شناخته می‌شوند.

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 27 2 2021 02 19 Investigating the effect of sociological structures on social health (Case study: citizens of Kashan) بررسی تأثیر سازه‌های جامعهشناختی بر سلامت اجتماعی (مورد مطالعه: شهروندان شهر کاشان) 255 297 81425 10.22059/jsr.2021.81425 FA محسن نیازی استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه کاشان ایوب سخایی دکترای بررسی مسائل اجتماعی ایران ، دانشگاه کاشان Journal Article 2019 02 16 The aim of this study was to investigate the effect of sociological structures on social health. This study is quantitative and survey research. The statistical population of citizens 18 years and older in Kashan and the sample size based on Cochran's formula is 384 people who were selected by multi-stage and random cluster sampling. The theoretical framework is a combination of the theories of Durkheim, Bourdieu, Armstrong and Keys. The tool used in data collection is a questionnaire. In order to obtain the validity of the questionnaire, face validity method was used and in order to evaluate the reliability of the questionnaire, Cronbach's alpha coefficient and composite reliability coefficient were used. Data were analyzed using Spss, Lisrel and PLS. The results showed that the variables of "social capital, cultural capital, social support and religiosity" have a direct and significant relationship and the variables of "feeling abnormal" have an inverse and significant relationship with social health. Also, the results of structural equation modeling showed that more than one third (36%) of social health changes are explained by the sum of independent variables. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر سازه‌های جامعه‌شناختی بر سلامت اجتماعی انجام شده است. پژوهش حاضر با توجه با ماهیت داده‌ها کمی و از نظر شیوه اجرا از نوع پیمایش می‌باشد. جامعه آماری شهروندان 18 سال به بالای شهر کاشان و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 384 نفر می‌باشد که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای و تصادفی انتخاب شد. چارچوب نظری پژوهش حاضر را ترکیبی از نظریات دورکیم، بوردیو، آرمسترانگ و کییز تشکیل داده‌اند. ابزار مورداستفاده در جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه می‌باشد، به منظور به دست آوردن روایی پرسشنامه از روش روایی صوری و به منظور بررسی پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ و ضریب قابلیت اعتماد ترکیبی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار Spss و مدلسازی معادلات ساختاری کوواریانس محور Lisrel و واریانس محور PLS صورت گرفت و به منظور بررسی عوامل مؤثر بر سلامت اجتماعی از آزمون همبستگی پیرسون و مدلسازی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که متغیرهای «سرمایه اجتماعی، سرمایه فرهنگی، حمایت اجتماعی و دینداری» رابطه مستقیم و معنادار و متغیر «احساس بی‌هنجاری» رابطه معکوس و معناداری با سلامت اجتماعی دارند. همچنین نتایج حاصل از مدلسازی معادلات ساختاری نشان داد که بیش از یک‌سوم (36%) تغییرات سلامت اجتماعی توسط مجموع متغیرهای مستقل تبیین می‌شود.

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 27 2 2021 02 19 The Relationship between key economic variables and Crime: Markov-Switching Approach رابطه بین متغیرهای کلیدی اقتصاد و جرم: رهیافت مارکوف-سوئیچینگ 299 323 81426 10.22059/jsr.2021.81426 FA آناهیتا روزی طلب دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشگاه سمنان حشمت اله عسگری دانشیار اقتصاد، دانشگاه ایلام Journal Article 2020 06 25 In this study, considering the importance of crime and its harmful socio-economic effects, after specifying the model to investigate the economic factors affecting crime (unemployment rate, inflation rate and real exchange rate) on crime using the Markov-swtiching model and time series data (1984-2013) has been studied in Iran.The main focus of the paper is on crime and unemployment variables and other influential variables have been included in the model of control variables vector.. The results show that the relationship between unemployment at high levels of crime is positive and direct and at low levels of crime there is a negative relationship, and other economic variables such as real exchange rate, inflation rate have a positive effect on crime. Crime as a phenomenon Social, like other social phenomena, has different dimensions, and various factors can play a role in its occurrence, and as a result, social phenomena change slowly. Thus, if the social and economic environment of politics has a direct impact on crime rates, crime cannot be prevented in a country by increasing the punishment for criminals or forcing the police to deal with them or creating economic well-being and raising their standard of living. Preventing the crime of persons requires a comprehensive effort in all its dimensions so as to achieve success in this regard. <strong>Classification</strong><strong> JEL: </strong>D78, K14, C22<strong>.</strong> در این مطالعه با توجه به اهمیت موضوع جرم و اثرهای زیان‌بار اجتماعی_اقتصادی آن، پس از تصریح مدل به بررسی عوامل اقتصادی مؤثر (نرخ بیکاری، نرخ تورم و نرخ ارز حقیقی) بر جرم و جنایت با استفاده از مدل مارکوف_سوئیچینگ و داده‌های سری زمانی (1360-1394) در ایران پرداخته شده است. محور اصلی مقاله دو متغیر جرم و بیکاری است و دیگر متغیرهای اثرگذار در قالب بردار متغیرهای کنترل وارد مدل شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که رابطه بین بیکاری در سطوح بالای جرم مثبت و مستقیم بوده و در سطوح پایین جرم رابطه منفی وجود دارد، و دیگر متغیرهای اقتصادی نیز مانند نرخ ارز حقیقی، نرخ تورم اثر مثبت بر ارتکاب جرائم دارند. جرم به‌عنوان یک پدیده اجتماعی همانند دیگر پدیده‌های اجتماعی، دارای ابعاد مختلفی است و عوامل متعددی می‌تواند در پیدایش آن نقش داشته باشد و به همین دلیل تغییر و تحول پدیده‌های اجتماعی به‌ کندی صورت می‌گیرد. بنابراین اگر محیط اجتماعی و اقتصادی و سیاسی در میزان جرم تأثیر مستقیم دارد، به ‌صرف تشدید مجازات برای مجرمان یا برخورد شدید نیروهای انتظامی با آنان یا ایجاد رفاه اقتصادی و بالا بردن سطح معیشت زندگی، نمی‌توان از بروز جرائم در یک کشور جلوگیری نمود، بلکه پیشگیری از ارتکاب جرائم افراد، تلاش همه‌جانبه‌ای را در تمامی ابعاد طلب می‌کند تا بتوان در این زمینه به موفقیت‌هایی دست ‌یافت. <strong>طبقه‌بندی </strong><strong>JEL</strong><strong>:</strong> <strong>D78, K14, C22</strong><strong>.</strong>

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 27 2 2021 03 05 Analysis of cultural and media consumption in media generations within the social media; research on virtual environment users in Tehran تحلیل مصرف فرهنگی و رسانه‌ای نسل‌های رسانه‌ای در رسانه‌های اجتماعی؛ مطالعه کاربران فضای مجازی در شهر تهران 325 359 81427 10.22059/jsr.2021.81427 FA مجید سلیمانی ساسانی استادیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران 0000-0001-6443-4236 الهام اکبری استادیار دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2020 11 22 Every generation has its own special spirits and wants that are rooted in its historical and environmental conditions and are deeply affected by technology. Based on the theoretical approach of "media generations", new media in each historical period determine many of the cognitive dimensions in each generation. On this basis, media and its consumption have different functions such as notification, entertainment, identity building, narration, presenting ideologies, values, and beliefs; they can form generations epistemologically. Therefore, for each generation, media as lived experience is recognized as the agent of sociability, identity building, and knowledge of the world around. With this approach in mind, the present research analyzed the cultural and media consumptions in media generations in Tehran and through conducting a survey, investigated the consumption degree and motivation in media generations based on the existing social media and virtual environments. In this research, a multi-stage sampling method was used and the individual (the social media user) was the analysis unit. The research results showed that there was not a significant relationship between media generations and "watching TV", " watching satellite ", "studying the press" and "studying books". However, as the media generation age decreased, the degree of the use of "online radio and television", "online games", "music and movie websites", "educational websites" and "servicing platforms" increased. Yet, as the media generation age decreased, the use of more traditional media such as radio decreased. Moreover, in general, the longest time spent in a virtual environment was dedicated to the music and movie and educational websites respectively. Also, the results showed that almost all media generations used the virtual environment for receiving articles and studying online books to the same degree and there was no relationship between media generations and receiving articles and studying books. هر نسلی روحیات و مطالبات خاص خود را دارد که برخاسته از شرایط تاریخی و زیست‌بوم آن نسل است و در این میان، فنّاوری تأثیر عمیقی بر نسل‌ها دارد. بر اساس رویکرد نظری «نسل‌های رسانه‌ای»، رسانه‌های جدید هر دورۀ تاریخی، تعیین‌کنندۀ بسیاری از ابعاد شناختی هر نسل است. بر این اساس، رسانه‌ها و مصرف آنان که کارکردهایی چون آگاه‌سازی، سرگرمی، هویت‌سازی، بیان روایت‌ها، ارائه ایدئولوژی‌ها، ارزش‌ها و باورها را دارند؛ می‌توانند قالب‌دهی معرفت‌شناسانه نسل‌ها را در دست داشته باشند. ازاین‌رو، رسانه‌ها برای هر نسلی به‌عنوان تجربۀ زیسته، عامل جامعه‌پذیری، هویت‌سازی و شناخت از جهان پیرامون شناخته می‌شود. مطالعه حاضر نیز با این رویکرد و به تحلیل مصرف فرهنگی و رسانه‌ای نسل‌های رسانه‌ای در شهر تهران می‌پردازد و میزان و انگیزه این مصرف را در میان نسل‌های رسانه‌ای با توجه به حضور رسانه‌های اجتماعی و فضای مجازی با روش پیمایش و با ابزار پرسشنامه مورد پژوهش قرار داده است. در این مطالعه، از روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای استفاده شده و واحد تحلیل نیز فرد (کاربر رسانه اجتماعی) می‌باشد. جامعۀ مورد مطالعه شهر تهران و تعداد نمونه‌ها ۳۸۸ است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که رابطۀ معناداری بین نسل‌های رسانه‌ای و «تماشای تلویزیون»، «تماشای ماهواره»، «مطالعۀ مطبوعات» و «مطالعۀ کتاب» وجود ندارد. بااین‌وجود، با کاهش سن نسل رسانه‌ای، بر میزان استفاده از «رادیو و تلویزیون آنلاین»، «بازی‌های آنلاین»، «سایت‌های فیلم و موسیقی»، «سایت‌های آموزشی» و «پلتفرم‌های خدمات» افزوده می‌شود. درعین‌حال با کاهش نسل رسانه‌ای مصرف رسانه‌های سنتی‌تر مانند رادیو کاهش پیدا کرده است. همچنین درمجموع، بیشترین مدت‌زمان استفاده از فضای مجازی به خدمات سایت‌های فیلم و موسیقی و بعدازآن سایت‌های آموزشی اختصاص دارد. همچنین نتایج نشان می‌دهد که تقریباً همه نسل‌های رسانه‌ای به یک‌میزان از فضای مجازی برای دریافت مقاله و مطالعه کتاب آنلاین استفاده می‌کنند و رابطه‌ای بین نسل‌های رسانه‌ای و دریافت مقاله و مطالعه کتاب آنلاین وجود ندارد.

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 27 2 2021 02 19 Narration of the flood experience among the social activists of Poldokhtar city روایت تجربۀ سیل‌زدگی در بین کنشگران اجتماعی شهرستان پُلدختر 361 393 81428 10.22059/jsr.2021.81428 FA مژگان پیرک کارشناسی ارشد جامعهشناسی دانشگاه اصفهان فاطمه باقری حیدری مربی گروه جامعهشناسی دانشگاه پیام نور-مرکز پلدختر آرش حسن‌پور دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه اصفهان Journal Article 2020 05 29 Floods are one of the natural disasters. Our understanding of floods as a catastrophe is a constructivism - interpretive. We will try to identify the flood narrative in the lived experience of the flood victims. The main question of the research is: how do the people of Poledokhtar city narrate the flood disaster? To answer this question in the tradition of qualitative research in the framework of the method of narrative analysis and qualitative interviews with eighteen samples, we have collected information and analyzed it. The results of this study show that the understanding of flood victims is in the context of technocratic shortcomings and inefficiencies, as well as under the religious paradigm as divine punishment and atonement for sins. The flood disrupts the supposed order of the communities and distorts the dignity of the flood victims and creates events such as displacement, humiliation and discrimination for them. The flood disaster has also created a dialectic of cooperation and division that is changing the social order. The flood victims' account of the post-flood situation also suggests that these situations create a kind of local and public dissatisfaction that can politicize the risk of floods and fluctuate social capital. Also in the catastrophic continuum, the vulnerability of flood victims has two cultural and material aspects that are manifested in experiences such as lack and need. Social resilience and dealing with disaster is also achieved by resorting to meaningful religious systems and the idea of self-salvation despite the death of other and the experience of loss. سیل یکی از بلایای طبیعی است. فهمِ ما از سیل به‌مثابه یک فاجعه، تفسیری برساختی است. در این مقاله تلاش خواهیم کرد تا با رویکرد غیرمتمرکز و برساختی، روایت سیل را در تجربه زیستۀ سیل‌زدگان مورد شناسایی قرار دهیم. سؤال اصلی تحقیق این است: مردم شهرستان پلدختر فاجعۀ سیل را چگونه روایت می‌کنند. برای پاسخ به این سؤال در سنت تحقیق کیفی در چارچوب روش تحلیل روایت و مصاحبه کیفی با هجده نمونه به جمع‌آوری اطلاعات و تحلیل آن پرداخته‌ایم. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد فهم سیل‌زدگان در چارچوب نقصان‌ها و ناکارآمدی تکنوکراتیک و همچنین ذیل پارادایم دینی به‌مثابه عقوبت الهی و کفاره گناهان است. سیل نظم مفروض و مستقر جوامع را بر هم می‌ریزد و کرامت سیل‌زدگان را مخدوش کرده و رخدادهایی نظیر آوارگی، تحقیر و تبعیض برای آن‌ها ایجاد می‌کند. فاجعۀ سیل همچنین دیالکتیکی از همکاری و تفرقه ایجاد کرده که سامان اجتماعی را دستخوش تغییر می‌سازد. روایت سیل‌زدگان از وضعیت پساسیل همچنین گویای آن بود که سیل و بحران به بارآمدۀ پس از آن در یک موقعیت پسینی نوعی نارضایتی محلی و عمومی ایجاد می‌سازد که می‌تواند سیل را سیاسی کرده و سرمایه اجتماعی را دچار نوسان نماید. همچنین در پیوستار فاجعه، آسیب‌پذیری سیل‌زدگان دو سویۀ فرهنگی و مادی دارد که در تجربیاتی نظیر فقدان و محتاج‌شدن نمود پیدا می‌کند. تاب‌آوری اجتماعی و سَر کردن با فاجعه نیز با توسل به نظام‌های معنابخش دینی و ایدۀ نجاتِ خود به‌رغم مرگ دیگری و تجربۀ فقدانْ تحقق پیدا می‌کند.

دانشگاه تهران مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق) 1010-2809 27 2 2021 03 05 Designing and Explaining the Model of the Effectiveness of Social Capital on Waste Recycling (Case Study: Citizens of Tehran) طراحی و تبیین الگوی اثربخشی سرمایه اجتماعی بر بازیافت زباله (مورد مطالعه: شهروندان شهر تهران) 395 418 81429 10.22059/jsr.2021.81429 FA عباس خدابخش استادیار وعضو هیات علمی دانشگاه پیام نور کامبیز مصطفی پور دhنشجوی دکتری مدیریت بازرگانی دانشگاه پیام نور تهران Journal Article 2020 07 05 Increasing population of cities, urban waste management, and different mechanisms of engaging the citizens to participate in the process of urban waste management, is one of the most important challenges of urban management, especially in metropolitans. Citizens’ participation and any success in waste management inevitably have many environmental and economic positive outcomes. This research is in pursuit of dealing with the effect of citizens’ social capital on increasing their participation in municipal waste management in Tehran. This research methodically uses three methods: survey, documentary study, and scenario building. The statistical society of the study is citizens of Tehran. 950 cases were selected as statistical sample from 22 districts of Tehran by multi-stage cluster sampling. The results show that the variables of awareness of affairs with β = 0.544, charitable participation with β = 0.338, formal participation with β = 0.306, religious participation with β = 0.239, social trust with β = 0.138, level of education with β = 0.132, age with β = 0.125, and finally satisfaction with the municipality with β = 0.124, respectively have the highest statistical relationship with the variable participation in waste segregation. The values of the regression model shows that the variable satisfaction with the municipality explains +0.125 of the changes in participation in waste segregation from source, age -0.125, education +0.132, social trust +0.138, religious participation +0.239, formal participation +0.306, charitable participation +0.338, and awareness +0.544. Finally, using regression model data, five possible scenarios are presented. In just the fifth scenario, if the efficiency of the effective variables is at the highest level (very high), the municipal revenue of the waste segregation from the source per year is more than one thousand billion Rials. با افزایش روزافزون جمعیت شهرها، مدیریت پسماند شهری و نحوه جلب مشارکت شهروندان در این زمینه، به یکی از چالش‌های مهم مدیریت شهری به ویژه در کلانشهرها تبدیل شده است. در عین حال، مشارکت شهروندان و موفقیت در مدیریت پسماند مزایای زیست‌محیطی و اقتصادی بسیاری به همراه دارد. مطالعه پیش‌رو به تأثیر سرمایه اجتماعی شهروندان بر افزایش مشارکت آنان در مدیریت پسماندهای شهری در شهر تهران با استفاده از سه روش پیمایش، مطالعه اسنادی و سناریوسازی می‌پردازد. جامعه آماری تحقیق شامل مجموعه شهروندان شهر تهران است که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای، تعداد 950 نفر نمونه از مناطق 22 گانه شهر تهران انتخاب شدند. نتایج تحقیق نشان می‌دهند که به ترتیب متغیرهای آگاهی نسبت به امور، با 0.544 =β، مشارکت خیریه‌ای با 0.338 =β، مشارکت رسمی با 0.306 =β، مشارکت مذهبی است که دارای 0.239 =β، اعتماد عمومی با 0.138 = β، سطح تحصیلات با 0.132 =β، سن با 0.125 = β و در نهایت رضایت از شهرداری با 0.124 = β بیشترین رابطه آماری را با متغیر با مشارکت در تفکیک زباله دارند. مقادیر رگرسیونی مدل حاکی است متغیرهای میزان رضایت از شهرداری 124. +، سن 125.-، تحصیلات 132.+، اعتماد عمومی 138.+، مشارکت مذهبی 239.+، مشارکت رسمی 306.+، مشارکت خیریه‌های 338. + و آگاهی 544.+ از تغییرات مشارکت در تفکیک زباله از مبداء را پیش‌بینی می‌کنند. در پایان با استفاده از داده‌های مدل رگرسیونی، پنج سناریوی محتمل ارائه شده است که در سناریوی پنجم چنانچه سطح تأثیرگذاری متغیرهای تأثیرگذار در بالاترین سطح (خیلی زیاد) صورت پذیرد، درآمد شهرداری از تفکیک زباله در مبدأ در سال، بیش از هزار میلیارد ریال خواهد بود.